21. 03. 2017.

TRAGOM POPISA OSTAVINE JEDNE PAŠINICE IZ 1727. GODINE



348.97(497.6) "18" Šahinpašić H. Izvorni naučni rad
Haso Popara Gazi Husrev-begova biblioteka, Sarajevo
TRAGOM POPISA OSTAVINE JEDNE PAŠINICE IZ 1727. GODINE
Sažetak
U ovome radu autor, na osnovu popisa i podjele ostavine iza umrle Hatidžahanume, kćerke Šahin-paše Glasinčanina, i drugih neobjavljenih dokumenata iz 17. i početka 18. stoljeća, rasvjetljava rodbinsko-tazbinske veze nekoliko krupnih historijskih ličnosti iz Bosne, koje su u doba osmanske vlasti zauzimale visoke vojne i državničke položaje, te korigira pojedine krive navode u našoj historijskoj literaturi, ne samo o njihovom porijeklu nego i imenima. U radu se nepobitno dokazuje da njen prvi muž Sejfullah-paša, hercegovački sandžakbeg i bosanski beglerbeg, nije bio porijeklom ni iz Maglaja ni iz Tešnja, nego s Glasinca, niti je njegovo ime bilo Seferpaša. Hatidža-hanuma je sestra Hajdar-bega Šahinpašića, temišvarskog defterdara, majka Abdullah-paše, skopskog sandžakbega, i punica Ferhad-bega Ferhatpašića, banjalučkog kapetana i ćehaje njenog prvog muža Sejfullah-paše. Poslije Sejfullahpašine smrti Hatidža-hanuma preudala se za Ahmed-agu, sina Hasan-baše, iz sela Čekrekčija1 kod Visokog, koji se poslije njene smrti pojavljuje kao njen nasljednik.
Ključne riječi: Hatidža-hanuma, Šahin-paša, Sejfullah-paša, Hajdar-beg, Šahinpašić, Abdullah-paša, Glasinac, Visoko, Crna Rijeka, Sarajevo.
Uvod
Sudski dokumenti o popisu i podjeli ostavine iza umrlih lica (muhallefat defterleri) iz doba osmanske vlasti u našim krajevima, predstavljaju važan izvor za izučavanje socio-ekonomskog i kulturnog života ostavitelja i njihovih porodica. Pored podataka o ostaviteljima, kao što su: imena, imena njihovih očeva, nasljednika i mjesta stanovanja, oni redovno sadrže i detaljan popis cjelokupne imovine u gotovu novcu i uloženom kapitalu, kao i procijenjenu vrijednost zemljišnih posjeda, kuća, dućana, trgovačke robe, sitne i krupne stoke, prihoda sa zemlje, namještaja, odjeće, posuđa, nakita, oružja, knjiga itd. Ostavinski defteri pojedinih posjednika, krupnih trgovaca, alima, hadžija i drugih uglednih ličnosti (ajana) s detaljnim popisima zemljišnih posjeda, trgovačke robe, pokućstva i knjiga podjednako su interesantni, kako za historičare, tako i za etnografe i istraživače naše kulturne baštine. Oni pružaju prvorazrednu građu za izučavanje razvoja čiflučkih odnosa,2 trgovine s prekomorskim zemljama3 i veza Bosne i Hercegovine s kulturnim i obrazovnim centrima u drugim krajevima Osmanskog carstva. Osim toga, pojedini ostavinski defteri mogu pomoći u izučavanju porijekla porodica, razrješavanju komplikovanih rodbinsko-tazbinskih veza i ispravljanju krivih navoda u biografijama, čak i krupnih historijskih ličnosti kao što su beglerbezi, sandžakbezi, defterdari, ćehaje, mutesellimi i kapetani tvrđava. Takav slučaj je s popisom i podjelom ostavine iza umrle Hatidža-hanume, kćerke Šahin-bega Glasinčanina. Iz popisa Hatidžine ostavine - koju je Sarajevski šerijatski sud, 29. ševvala 1139. (19. juna 1727.) godine, popisao, procijenio i dvije trećine podijelio između njenih nasljednika, a jednu trećinu uručio izvršiocu njene oporuke (vasi muhtaru) - vidi se da je ona bila žiteljka sela Čekrekčija, koje je u ono doba pripadalo Šerefuddinovoj mahali u kasabi Visoko u kadiluku Sarajevo i da je, boraveći kao musafirka, umrla u Kučuk Katibovoj mahali (Nadmlini) u Sarajevu. Kao jedini njeni zakonski nasljednici navedeni su: njen muž Ahmed-aga, sin Hasan-baše iz Čekrekčija, njene punodobne unuke Muradhana, Izethana i Melikhana4 od umrlog joj sina Abdullah-paše, sina Sejfullahpaše, i njena punokrvna sestra Umihana.5 Iz činjenice da je podjela Hatidžine ostavine izvršena putem suda i da je na ime sudskih troškova plaćen pozamašan iznos od 17.549 akči6 vidi se da je postojao spor između njenih nasljednika s jedne, i između nasljednika i izvršioca njene oporuke, s druge strane
1 Selo je dobilo ime po vakifu hadži Mustafi , sinu Ishakovom, poznatijem kao Muslihuddin Čekrekči. U dokumentima iz osmanskog perioda selo se navodi pod imenom Čekrekči. U doba austrougarske vlasti i obiju Jugoslavija selo se zvalo Čekrčići. Poslije posljednjeg rata (1992-1995) selu je promijenjeno ime u Čekrekčije.
2 Na osnovu ostavinskih deftera iz sidžila Šerijatskog suda u Sarajevu koji se čuvaju u Gazi Husrev-begovoj biblioteci dr Yuzo Nagata iz Tokija u dalekom Japanu napisao je studiju pod naslovom Materials of the Bosnian Notables, u kojoj je objavio popise ostavine 26 uglednih ličnosti iz Sarajeva i okoline iz 18. i 19. stoljeća. Knjiga je objavljena u izdanju Instituta za studije jezika i kultura Azije i Afrike (v. Yuzo Nagata, Materials of the Bosnian Notables, Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa, Printed by Hakuei Printing Co., Ltd. Tokyo, 1979).
3 Nedim Filipović, „Nekoliko dokumenata o trgovini za vrijeme turske vladavine u našim zemljama“, Prilozi za orijentalnu filologiju i istoriju jugoslovenskih naroda pod turskom vladavinom, II, Orijentalni institut u Sarajevu, Sarajevo, 1951, str. 59-61.
 4 Na kraju popisa njeno ime se navodi kao Devlethana.
5 Popis ostavine nalazi se u sidžilu br. 4, str. 2-5 i Tārīh-i Enverī, IV, str. 46-50 u Gazi Husrev-begovoj biblioteci.
6 Prometna cijena jednog šinika (80 oka ili 102,64 kg) pšenice tada je bila 305, ovce 120, krave 600, bika 800, tovarnog konja 1.350, a bivola 1.500 akči.

Po svoj prilici, Hatidža je još za života jednu trećinu svoga imetka oporučila u dobrotvorne svrhe i za izvršioca svoje oporuke (vasi muhtara) odredila nekog Ibrahim-bašu, sina Mustafina. Budući da su njeni nasljednici ovu oporuku poslije njene smrti pokušali osporiti, Ibrahim-baša je tražio da se podjela izvrši putem suda. Na osnovu predočenog hudžeta o oporuci, sud je dvije trećine Hatidžine ostavine u vrijednosti od 231.985 akči podijelio između nasljednika, a jednu trećinu u vrijednosti od 115.992. akče dao na upravljanje Ibrahim-baši. Analizom biografskih podataka ostaviteljke, njenog oca, prvog joj muža i nasljednika, pouzdano se može utvrditi da svi oni vode porijeklo s Glasinca. Budući da su neki od njih zauzimali visoke vojne i državničke položaje u Osmanskom carstvu i da se o njihovom porijeklu i imenima često navode pogrešni podaci, u nastavku ovoga rada prvo ćemo dati kraći opis mjesta njihova porijekla, zatim biografske podatke, hronološkim redom položaje koje su zauzimali i, na kraju, integralni popis Hatidžine ostavine na osmansko-turskom i u prijevodu na bosanskom jeziku.
Glasinac 
Glasinac je visoravan na planini Romaniji s prostranim Glasinačkim poljem dužine oko 7 km na nadmorskoj visini preko 800 m. Nekadašnja kasaba Glasinac utemeljena je na osnovu fermana sultana Murata III (vl. 1574-1595) od 24. šabana 997. (9. jula 1589.) godine na prijedlog inspektora carskih mukata, sarajevskog kadije Hasan-age. Dvadesetak dana kasnije, sultanovim fermanom od 18. ramazana 997. (31. jula 1589.) godine, izdatom na osnovu predstavke kadije Čelebi Pazara (Rogatice), u kasabi Glasinac ustanovljen je petak kao pazarni dan. Da bi privukao što veći broj stanovnika u ovo mjesto, lokalni dobrotvor Hadži Ibrahim-aga je u njemu podigao džamiju, karavan-saraj, dućane i mekteb i osnovao vakuf od 100.000 akči. Ovome vakufu kasnije je priključen i vakuf njegove supruge Aiše-hatun, također od 100.000 akči, tako da je glavnica ovoga objedinjenog vakufa iznosila 200.000 akči. Iz prihoda ovoga vakufa podmirivane su plaće hatiba, imama, vaiza, džuzhana, dvojice mujezina, halife u mektebu (muallima), muarrifa, devrihana, kajjima, mutevelije, džabije, vratara karavan-saraja te pokrivali troškovi nabavke ulja, svijeća i voska za rasvjetu džamije i karavan-saraja. Oko ove džamije formirana je mahala Hadži Ibrahim-agine džamije. U njoj su prema popisu iz 1604. godine bile 62 muslimanske kuće, u kojima je, pored imama, hatiba i dvojice mujezina, živjelo još 59 oženjenih i 7 neoženjenih muslimana. Te godine polovinu stanovništva ove mahale činili su vojnici; 27 spahija, 1 zaim i 1 džundi. Kasaba Glasinac osnovana je radi osiguranja nesmetanog kretanja putnika i prometa robe. Njeni stanovnici bili su zaduženi da, zajedno sa stanovnicima kasabe Prača, čuvaju prijelaz preko brda zvanog Doljan u kadiluku Čelebi Pazar. Zanimljivo je napomenuti da je dobrotvor Hadži Ibrahim-aga odredio da se vlasniku zemlje od strane vakufa, umjesto badža, pristojbe na povrće i pristojbe na košnice, daje godišnje 125 akči, sve dok stanovnici ove kasabe budu čuvali spomenuti klanac.7 Kada je 1660. godine, na svome putu prema Sarajevu, Evlija Čelebi prošao kroz Glasinac, opisao ga je kao napredno muslimansko selo sa četrdeset do pedeset kuća.8 Iz ovoga se može zaključiti da je Glasinac u međuvremenu stagnirao i izgubio status kasabe. S ovoga putovanja Čelebi je ostavio dragocjene podatke i o obližnjem Šahin-pašinom odžaku:9 Ovo je tako veliki odžak (hāndān) okružen alejama, hrastovima i vrtovima da je u stanju ukonačiti po hiljadu konjanika. Da tu odsjedne pet stotina konjanika, njihovim su konjima osigurani pokrivači i torbe, a njima tendžere. Svakom bi se gostu dalo što želi. Tako bi bili ugošćeni i nahranjeni. To je veliki odžak okićen sa sedamdeset do osamdeset raznovrsnih malih soba i odjeljenja u prizemlju i na spratu, te udobnim kupatilom (hammām), a ukrašen vrtovima i baščama. Ovaj odžak poznaju svi putnici kopna i mora.10 Krajem 17. i početkom 18. stoljeća stanovništvo Glasinca bilo je desetkovano epidemijama kuge i rastjerano napadima kotorskih i crnogorskih hajduka, koji su palili i žarili po okolnim selima, ubijali muškarce, porobljavali žene, pljačkali imovinu, odvodili stoku i po putevima, planinskim prevojima i klancima presretali trgovce.11 Zbog svoga strateškog položaja, blizine Sarajevu, slabe naseljenosti i smanjene mogućnosti da neko od neprijateljski nastrojenog stanovništva oda vojne podatke neprijatelju, Glasinac je početkom 18. stoljeća služio kao poligon za okupljanje vojnih jedinica prilikom većih vojnih pohoda.12 Zbog odmetništva crnogorskih brđana i njihovih stalnih pljački po drumovima, bosanski namjesnik Numan-paša Ćuprilić dobio je naredbu da izvrši vojni pohod na Crnu Goru i uspostavi red. On je to učinio u jesen 1714. godine, kada je osmanska vojska, bez većih gubitaka, za svega pet dana skršila otpor Crnogoraca i 17. oktobra zauzela Cetinje. Vraćajući se s dijelom vojske preko Gacka u Sarajevo, Numan-paša je sa sobom poveo preko 2.000 zarobljenih crnogorskih stanovnika i, po savjetu svojih najbližih, naselio ih na Glasinac sa širom okolinom,13 što je, već, u prvoj polovini 19. stoljeća, dovelo do velike promjene u demografskoj strukturi stanovništva.14 Bila su to bratstva: Cuca, Bjelica, Ćeklića, Pješivaca, Bjelopavlića, Banjana, Nikšićana, Drobnjaka i dr. Crnogorski brđani masovnije su se doseljavali u ovaj dio Bosne još u dva navrata, 1866. i 1878. godine. Od tih doseljenika potječe skoro sve današnje pravoslavno stanovništvo na Romaniji i široj okolini (Pale, Sokolac, Prača i Trnovo).15
7 Vidi opširnije: Opširni popis Bosanskog sandžaka iz 1604. godine, /dalje: Opširni popis iz 1604./ sv. III, obradila: Amina Kupusović, Bošnjački institut Zürich - Odjel Sarajevo i Orijentalni institut u Sarajevu, Sarajevo, 2000, str. 92-94; Adem Handžić, „O formiranju nekih gradskih naselja u Bosni u XVI vijeku“, Prilozi za orijentalnu filologiju, XXV, Orijentalni institut u Sarajevu, Sarajevo, 1975, str. 138-140; Amina Kupusović, Rogatica i njena okolina u 16. stoljeću, magistarski rad u rukopisu (odbranjen na Odsjeku za historiju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu), Sarajevo, 2006, str. 111-113. 8 Evlija Čelebi, Putopis, /dalje: E. Čelebi, Putopis..., / Sarajevo Publishing, Sarajevo, 1996, str. 101. Prijevod i obrada H. Šabanović.
9 Šahin-pašin odžak danas je pusto mjesto Donji Odžak kod sela Košutica u općini Sokolac.
10 E. Čelebi, Putopis..., str. 100.
11 Iz jednog hudžeta Sarajevskog šerijatskog suda iz treće dekade mjeseca zu-l-kade 1106. (3. - 12. juli 1695.) godine vidi se da su hajduci iz Kotora poharali selo Mrkoviće, novi han u Ljubogošti, selo Jasenik, Ibrahim-begov odžak, selo Lasicu u džematu Butmir i više drugih mjesta. (v. Muhamed Enveri Kadić, Tarih-i Enveri, IV, str. 192-194).
12 Enes Pelidija, Bosanski ejalet od Karlovačkog do Požarevačkog mira /dalje: E. Pelidija, Bosanski ejalet...,/, „Veselin Masleša“, Sarajevo, 1989, str. 98.
13 Ibid., str. 85. 14 Većinu od 23 čiftluka u rukama muslimana džemata Glasinac 1835. godine, obrađivali su nemuslimani (v. Dr. Avdo Sućeska, „Popis čifluka u Rogatičkom kadiluku iz 1835. godine“, Prilozi za orijentalnu filologiju, XIV-XV/1964-65, Orijentalni institut u Sarajevu, Sarajevo, 1969, str. 246-249).
15 Enver Imamović, Porijeklo i pripadnost stanovništva Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1998, str. 40.

Šahin-beg 
Hatidžin otac Šahin-beg, poznat i pod imenima: Šahin-aga, Šahin-paša i Šahin16 Hasan-paša rodom je s Glasinca. Kao dijete otišao je u Istanbul i uvježban za janjičara.17 Nakon školovanja stupio je u svitu Murteza-paše.18 Godine 1634. postao je kapidžijskim ćehajom. U aprilu iste godine, kao poslanik Visoke Porte u Poljskoj, isposlovao je oslobađanje od sedmogodiš
njeg zatočeništva tatarskog princa Islam-Giraja i javio da Poljska, zauzeta ratom s Rusijom, svesrdno traži mir s Visokom Portom.19 U oktobru iste godine Murteza-paša ga je poslao u Istanbul da dobije sultanovu dozvolu za zaključenje mira s Poljskom.20 Godine 1636. postao je vrhovnim zapovjednikom janjičara (janjičarski aga), a godinu dana kasnije (1637) imenovan je beglerbegom Halepa i Tripolisa.21 Slijedeće godine istakao se u vojnom pohodu sultana Murata IV (vl. 1623 -1640) na Bagdad. Krajem novembra 1638. godine sa svojim zemljakom, silahdarom Mustafa-pašom s dvanaest hiljada vojnika prešao je Tigris i poharao Šehirban, a u decembru s arapskim emirom Eburišom protjerao Perzijance iz Dijale.22 Neposredno nakon osvajanja Bagdada sultan je za namjesnika u Bosni postavio Šahin-pašu. On je stigao na Glasinac u mjesecu saferu 1049. (3. juna - 2. jula 1639.) godine, gdje su mu zemljaci pripremili gostoprimstvo. Nekoliko mjeseci ranije, dok je još trajala proslava osvajanja Bagdada, u Sarajevo je stigao njegov zamjenik (muteselim), koji je od Mehmed-paše Vuče preuzeo upravljanje Bosnom.23

16 On, najvjerovatnije, potječe iz porodice Sokolović. Na to upućuje i njegovo ime Šahin, koje u prijevodu znači soko. Ova porodica dala je više značajnih ličnosti u Osmanskom carstvu, od kojih je najpoznatiji veliki vezir Mehmed-paša Sokolović. Postojalo je više ogranaka ove porodice, ali nije moguće sasvim tačno utvrditi njihove međusobne srodničke odnose. Nastanjivali su predio između Glasinca i Polimlja.
17 Hrv. encikl., Leksikografski zavod Miroslav Krleža, http://www.enciklopedija.hr/ Natuknica.aspx?ID=59294 (dostupno 12. 10. 2014.)
18 Murteza-paša Novošeherlija bio je amidžić velikog vezira Ibrahim-paše Novošeherlije. Na desetke godina begovao je i pašovao po Bosni i Ugarskoj (v. Dr. Safvet beg Bašagić, Znameniti Hrvati, Bošnjaci i Hercegovci u Turskoj carevini, /dalje: Bašagić, Znameniti Hrvati...,/ Izvanredno izdanje Matice Hrvatske za godinu 1931, Zagreb MCMXXXI, str. 519 Na osnovu Šahin-pašina izvještaja sultan je prekinuo pohod na Poljsku i iz Jedrena se vratio u Istanbul. Glavnina vojske pod komandom Murteza-paše tada je bila već stigla do Ruščuka (danas Rase u Bugarskoj). Poslije zaključenja mirovnog ugovora s Poljskom u mjesecu džumade-l-ula 1045. (13. oktobar - 11. novembar 1635.) godine vojsci (u kojoj je bilo i 20.000 Bošnjaka) dozvoljeno je da se vrati kući (v. Muvekkit, Povijest Bosne, 1, str. 291-300).
20 Joseph von Hammer, Historija turskog (osmanskog) carstva, II, /dalje: Hammer, Historija...,/ Zagreb, 1979, str. 289-290.
21 Za vrijeme Šahin-pašine uprave na području današnjeg Libana sučeljavale su se dvije moćne lokalne dinastije: Druza Ma‘nija (ﺍﻟﻤﻌﻨﻴﻮﻥ) i Kurda Al Sīfā ( ﺁﻝ ﺳﻴﻘﺎ ). Poglavice ovih porodica nominalno su priznavale osmansku vlast, dok su u unutrašnjim poslovima vladale samostalno, prenosile svoja lenska dobra na potomke i utjerivale poreze i dadžbine. Ispovijedajući islam pred Osmanlijama, a druzizam pred svojim narodom, poglavica Ma‘nija Fahruddin II je gajio simpatije prema kršćanskim misionarima, uglavnom francuskim katolicima, koji su u Bejrutu, Sidonu, Tripolisu, Halepu, Damasku, pa čak i po libanskim selima, uspostavljali svoje centre. U dosluhu s Ferdinandom Medičijem, velikim vojvodom od Toskane, on je radio na osamostaljenju i raskidu svih veza s Visokom Portom, što je dovelo do sukoba s Osmanlijama. Rezultat toga sukoba bilo je njegovo privođenje i pogubljenje 1635. godine u Istanbulu. (v. Filip Hiti, Istorija Arapa, drugo izdanje, „Veselin Masleša“, Sarajevo, 1973, str. 514-515). S drugom porodicom (Al Sīfā), koja je nastanjivala područje između rijeka Kelb i Ibrahim (sjeverno od Bejruta) i vladala Tripolisom, obračunao se Šahin-paša (v. Ḥikmat Šarīf, Tārīḫ Ṭarābulus al-Šām min aqdam azmānihā ilā hāḏihī al-ayyām, Bayrūt, 1998, str. 103).
22 J. Hammer, Historija..., str. 305-306.
23 Muvekkit, Povijest Bosne, 1, str. 318.

Prvi poznati ferman upućen Šahin-paši, kao bosanskom beglerbegu, datiran je u drugoj dekadi mjeseca ševvala 1048. (15. - 24. februara 1639.) godine, a odnosi se na zatvaranje skela: Split, Šibenik, Zadar i drugih novootvorenih skela od Bosne do Valone, Soluna i Janjine te prekid prometa svih vrsta robe s Venecijom.24 Još dok se odmarao na Glasincu na putu za Sarajevo, Šahin-paša je saznao da su tridesetak haramija, pod vođstvom zloglasnih razbojnika Abdurahman-vojvode i Zuke-haramije iz kasabe Kladanj, tih dana napali jednu karavanu od 400 sarajevskih trgovaca koji su se vraćali s ljetnog vašara na Radani u nahiji Prozor, ubili devetnaest trgovaca muslimana i jednog kršćanina, a njihov novac i robu opljačkali. Čim je čuo za ovaj slučaj, Šahin-paša je poslao vojsku u potjeru za haramijama i spašavanje razbjeglih trgovaca u okolini Prusca. Otuda se Šahin-paša vratio 12. rebiu-l-evvela 1049. (11. jula 1639.) godine, sa svojim pukom (alajom) ušao u Sarajevo i pod Goricom razapeo svoj veliki šator. Sutradan je otišao na džuma-namaz, a u subotu je sazvao divan i pogubio bosanskog defterdara Mahmud-efendiju.25 Nakon toga, Šahin-paša se posvetio sređivanju nesigurnih političkih i gospodarskih prilika u Bosni i suzbijanju hajdučije. U Državnom arhivu u Dubrovniku čuva se osam fermana naslovljenih na njegovo ime. U šest fermana (februar - septembar 1639) oslovljen je bosanskim beglerbegom, a u dva (juni 1641) hercegovačkim sandžakbegom.26 Dok je bio na položaju hercegovačkog sandžakbega (1641), njegovi vojnici opljačkali su Konavle. Dubrovčani su se žalili Visokoj Porti, pa je zbog toga, ubrzo, uklonjen s toga položaja i izdat ferman kojim se hercegovačkim sandžakbezima i drugim službenicima zabranjuje da na putu za Novi (danas Herceg Novi) prolaze kroz Konavle.27 Najvjerovatnije je u ovom periodu podigao odžak na Glasincu, čiji je gore navedeni opis, dvadesetak godina kasnije, ostavio Evlija Čelebi. Poslije svrgavanja s položaja hercegovačkog sandžakbega postavljen je za namjesnika u Kaniži, ali je i s toga položaja bio svrgnut 1644. godine. Šahin-paša je umro od kuge u Istanbulu u septembru 1647. godine.28 Prema narodnoj junačkoj pjesmi Gazi Husrev-beg vodi svatove u Stanbol29 Šahin-paša bio je oženjen sestrom nekoga bega Ljubovića iz Nevesinjskog polja. Iz braka s njom imao je sina Hajdar-bega Šahinpašića, koji je bio oženjen iz Istanbula.30

24 Vesna Miović, Dubrovačka Republika u spisima osmanskih sultana Državnog arhiva u Dubrovniku, /dalje: V. Miović, Dubrovačka Republika...,/, Dubrovnik, 2005, str. 236.
25 Mahmud-efendija, porijeklom iz Zeničkog kadiluka, bio je jedan od najvećih krvopija osmanskih finansija. Razloga za njegovo kažnjavanje bilo je mnogo (Vidi opširnije: Muvekkit, Povijest Bosne, 1, str. 393-323; J. Hammer, Historija..., II, str. 313-315 i Vladislav Skarić, Sarajevo i njegova okolina od najstarijih vremena do austro-ugarske okupacije, Sarajevo 1937, str. 86-90).
26 V. Miović, Dubrovačka Republika..., str. 263-265 i 270.
27 Godine 1419. Dubrovčani su kupili dio Konavala od Sandala Hranića. Hranić je na dubrovačkom području posjedovao zemljište i kuću u Gradu, za koje su mu Dubrovčani plaćali zakupninu. Nakon njegove smrti pravo na zakupninu naslijedio je Stjepan Vukčić, zatim Vukčićev sin Ahmed-paša Hercegović, pa Hercegovićevi nasljednici do gašenja obitelji oko 1588. godine. Godinu kasnije, bosanski defterdar zatražio je od sultana Murata III dozvolu za prodaju na javnoj dražbi Hercegovićevog naslijeđa, vinograda u Konavlima i kuće u Gradu, pozivajući se na zakon po kojemu je imovina osmanskih podanika, umrlih bez nasljednika, prelazila u vlasništvo osmanske države (v. V. Miović, Dubrovačka Republika..., str. 66-68.).  O tome kako su Dubrovčani - potkupljivanjem svjedoka i mitom u Istanbulu - uspjeli dobiti Konavle, a kasnije mijenjati, čak i visoke carske zapovijedi o osnivanju zasebnog sandžaka, te ispošljavati smjene hercegovačkih namjesnika i fermane o zabrani njihovog prolaska kroz to područje, vidjeti opširnije u nastavku gore navedenog rada Vesne Miović (str. 68-72).
28 J. Hammer, Historija..., II, str. 351.
29 Vidi: Narodne pjesme muslimana Bosne i Hercegovine, sabrao Kosta Hörmann 18881889, priredila Đenana Buturović, „Svjetlost“, Sarajevo, 1976, str. 3-24.
30 To što se u pjesmi pojavljuje više kronoloških i topografskih skokova (Gazi Husrev-beg, Đerzelez Alija, Idris-Arapin) koji se kose s historijskim činjenicama, ne umanjuje njenu vrijednost. To je slaba strana većine junačkih pjesama i njihovih pjevača. Ovi kronološki i topografski skokovi ne smiju se ispravljati, jer u tom slučaju pjesma više ne bi bila narodna. 
Hajdar-beg Šahinpašić
Hajdar-beg, sin Šahin-paše s Glasinca, poznati je junak koji se istakao u Bici kod Knina 21. marta 1654. godine. Tada je bosanski namjesnik Fadilpaša Maglajac sa svojom vojskom priskočio u pomoć opkoljenim borcima u tvrđavi Knin, razbio mletačku opsadu i posjekao više od 2.500 neprijateljskih vojnika. Budući da je nosio titulu zaima, pouzdano se može tvrditi da je uživao zeamet koji je, kao muški potomak, naslijedio iza svoga umrlog oca Šahin-paše.31 Tada je morao imati najmanje dvadeset godina. Kasnije je bio defterdar u Temišvaru.32 Drugih pouzdanih podataka o Hajdar-begu Šahinpašiću nismo mogli pronaći.33 Moguće je da je on otac Rustem-paše Šahinpašića, koji je u Bici pod Ozijom 1737. godine dopao ruskog sužanjstva. Preko njega vode porijeklo Šahin-pašini potomci (Šahinpašići), koji i danas žive u više mjesta u Bosni i Hercegovini.

31 Najvjerovatnije je riječ o selima Biosko kod Sarajeva, Crnoj Rijeci kod Olova i selu Čekrekčije kod Visokog, a možda i drugdje. To se može zaključiti po tome što su njegove sestre Hatidža i Umihana u tim selima uživale čiftluke.
32 Muvekkit, Povijest Bosne, 1, str. 351; Bašagić, Znameniti Hrvati..., str. 22.
33 Možda je on identičan s Hajdar-pašom Bošnjakom, koji se istakao u ratovima za vrijeme austrijskih upada u Bosnu krajem 17. stoljeća i koji je 1108/1696. godine bio paša Pančeva (v. Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmani II, Istanbul, 1311/1893, str. 261). Ovome ide u prilog činjenica da su se i Temišvar i Pančevo nalazili na istom pograničnom dijelu Osmanskog carstva (serhadu). 
Sejfullah-paša Glasinčanin
Prvi muž Hatidža-hanume, kćerke Šahin-pašine, bio je Sejfullah-paša Glasinčanin. Iako je punih petnaest godina pašovao po Bosni i Hercegovini i dva puta bio namjesnik (beglerbeg) Bosanskog ejaleta, o njegovom porijeklu i pravom imenu u našoj historijskoj literaturi vlada prava konfuzija.34 Od njega su napravljene dvije ličnosti; jedna koja se zove Sefer Maglajac i druga koja se zove Sejfullah Tešnjak. U ovome radu mi ćemo pokušati dokazati da je riječ o jednoj te istoj ličnosti, čije je pravo ime Sejfullah i koja po porijeklu nije ni iz Maglaja ni iz Tešnja, nego s Glasinca. U najstarijem i najpouzdanijem popisu bosanskih beglerbega što ga je sačinio Abdullah Drnišlija stoji: Glasinčanin Sejfullah-paša, godina 1114/1703. ( ﻏﻼﺳﻨﭽﻪ ﻟﻲ ﺳﻴﻒ ﺍﻟﻠﻪ ﭘﺎﺷﺎ ﺳﻨﻪ ۱۱۱٤).35 Osim toga, u svakom od tridesetak dokumenata (fermana, arzova, mahzara, bujuruldija i ilama) stoji ime Sejfullah, a ne Sefer. I konačno, na njegovom službenom pečatu, ovalnog oblika, stoji ime Sejfullah.36
34 Vidi: Safvet-beg Bašagić, Kratka uputa u prošlost Bosne i Hercegovine (1463-1850), Sarajevo, 1900, str. 90 i Znameniti Hrvati..., str. 67; Vladislav Skarić, Sarajevo i njegova okolina od najstarijih vremena do austro-ugarske okupacije, Sarajevo, 1937, str. 115; Muvekkit, Povijest Bosne, 1, str. 445 i 351; Fra Bono Benić, Ljetopis sutješkog samostana, IRO „Veselin Masleša“, Sarajevo, 1979, str. 101-102; Hamdija Kapidžić, „Jedna bujurultija bosanskog vezira Sefer-paše“, Gajret, Sarajevo, 1935, str. 93; Enes Pelidija, Bosanski ejalet od Karlovačkog do Požarevačkog mira 1699-1718, „Veselin Masleša“, Sarajevo, 1989, str. 44, 56-57, 60, 111, 129, 250 i 289-290; Dušanka Bojanić Lukač, „O banjalučkoj sedžadi“, Anali Gazi Husrev-begove biblioteke, knjiga XI-XII, Sarajevo, 1985, str. 269; Adin Ljuca, Maglaj na tragovima prošlosti, Prag, 1999, str. 138; Vedad Biščević, Bosanski namjesnici osmanskog doba (1463.-1878.), Sarajevo, 2006, str. 221-222, 226, 461 i 471; Vesna Miović, „Presudna uloga bosanskog namjesnika Sejfullah-paše u dubrovačkoj borbi za smanjenje harača“ u: Dubrovačka Republika u spisima namjesnika Bosanskog ejaleta i Hercegovačkog sandžaka, Državni arhiv u Dubrovniku, Dubrovnik, 2008, str. 51-56.
35 Abdullah Drnišlija - koji je od 1695. (a možda i od 1693.) godine obavljao službu pisara (katiba) u Sarajevskom šerijatskom sudu, zatim muderrisa Malkoč-efendijine medrese u Sarajevu, a poslije okončanja bečko-turskog rata i zaključivanja mirovnog ugovora u Sremskim Karlovcima 26. januara 1699. godine, predstavnika sarajevskog munle u delegaciji osmanske države koja je učestvovala u mješovitoj tursko-austrijskoj i turskomletačkoj komisiji za utvrđivanje granice, najvećim dijelom oko Bosne i Hercegovine - sigurno je lično poznavao Sejfullah-pašu, tako da o njegovom imenu i porijeklu ne može biti nikakve sumnje. Osim toga, Abdullah Drnišlija je svojom rukom potpisao nekoliko sudskih dokumenata u kojima se navodi Sejfullah-pašino ime.
36 Na Sejfullah-pašinom pečatu, izrađenom 1114/1702-1703. godine, stoji natpis raspoređen u tri polja. U gornjem polju piše ( ﺑﺎ ّ ) ﻭﻣﺎ ﺗﻮﻓﻴﻘﻲ ﺇﻻ A moj uspjeh zavisi samo od Allaha, u donjem polju ( ﻠﺖ ﻭﺇﻟﻴﻪ ﺃﻧﻴﺐ ّ ) ﻋﻠﻴﻪ ﺗﻮﻛ U Njega se uzdam i Njemu se obraćam, a u srednjem polju ( ) ﺑﺎﺩ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﺮﺍﺩ ﺳﻴﻒ ﷲ Neka se Sejfullahova želja (murad) ispuni! Tekst u gornjem i donjem polju, koji je Sejfullah-paša uzeo za moto na svome pečatu, predstavlja završetak 88. ajeta iz sure Hūd. To su, zapravo, Šu‘ajb, a. s., riječi upućene svome narodu: Jedino želim da učinim dobro koliko mogu, a uspjeh moj zavisi samo od Allaha; u Njega se uzdam i Njemu se obraćam. ( ﻠﺖ ﻭﺇﻟﻴﻪ ﺃﻧﻴﺐ ّ ﺑﺎ ﻋﻠﻴﻪ ﺗﻮﻛ ّ ﺍﻹﺻﻼﺡ ﻣﺎ ﺍﺳﺘﻄﻌﺖ ﻭﻣﺎ ﺗﻮﻓﻴﻘﻲ ﺇﻻ ّ ). ﺇﻥ ﺃﺭﻳﺪ ﺇﻻ Puni smisao poruke razumije se tek iz nastavka kur’anskog teksta: Neka vas neslaganje sa mnom nipošto ne dovede do toga da vas zadesi ono što je zadesilo Nuhov narod ili Hudov narod ili Salihov narod. A i Lutov narod nije mnogo prije vas živio (Hūd, 89). 37 Vidi: Safvet beg Bašagić-Redžepašić (Mirza Safvet), Kratka uputa u prošlost Bosne i Hercegovine (od 1463. -1850. g.). Vlastita naknada, Sarajevo, 1900, str. 184. 38 Iz fermana naslovljenog na bosanskog beglerbega Mehmed-pašu Korču vidi se da je kao datum početka rata bio određen 22. muharrem 1109. (11. augusta 1697.) godine (v. Turski dokumenti 5, u Gazi Husrev-begovoj biblioteci, str. 311). Mehmed-paša nije otišao na ovaj pohod jer je u ljeto te godine bio zauzet odbranom tvrđave Bihać koju su s vojskom od dvadeset hiljada vojnika, 26 baljemez topova, kalanbura te šahi topova napadali princ Eugen Savojski i hrvatski general Karlovca. Kada je čuo za poraz osmanske vojske kod Sente od 9. septembra 1697. godine, od tuge se razbolio i petnaesti dan umro. 39 Turski dokumenti 5, u Gazi Husrev-begovoj biblioteci, /dalje: TD 5, u GHb/ str. 311. (Preveo Abdulah Polimac). 40 U izveštaju stoji: U utorak uveče, 6. rebiu-l-ahira 1109. (22. oktobra 1697.) godine, kada je stigla vijest iz Visokog da će njemačka vojska udariti na grad Sarajevo, vezir Daltabanpaša, koji je bio određen sa još šestoricom čauša u tvrđavu Počitelj, je otkazao poslušnost i bez odobrenja otuda pobjegao i zajedno sa smijenjenim Sejfullah-pašom iz Hercegovine došao u Sarajevo. Za vrijeme najžešćeg napada, on je bio u Sarajevu, ali kad je počelo sve goriti, njega je uzela velika panika i nije ni stupio u borbu. U takvoj situaciji, na pitanje miralaja Bosne, Hasan-bega, zašto je pobjegao (iz Počitelja) i kad je već pobjegao zašto nije stupio u borbu s neprijateljem nego je pao u paniku, on je otvoreno molio od naroda mahzar o ovoj situaciji da se navede: da je Nijemac, saznavši da je Mehmed-paša umro, navalio na memleket koji nije imao svog upravljača i eto sada uspjelo mu je da ga zauzme i razruši. Mi smo svi sa porodicama, ali možda nam nema više spasa, jer su pred nama arnautski pobunjenici, a i drugi nevjernici će nas presresti... Ovaj carski vezir je bio među nama. Međutim, on je gledao samo da sa nešto svojih pristalica izbjegne prema Beogradu. Tom prilikom mu je predat mahzar kojim se obavještavaju naša braća muslimani i Visoka Porta o našem položaju. On je našao svoga čovjeka koji je otišao u Istanbul s mahzarom, ali se je tada proširila vijest da se je neprijatelj povukao (v. Turski dokumenti 2, u Gazi Husrev-begovoj biblioteci /dalje: TD 2, u GHb/, str. 270-271, (Preveo Abdulah Polimac). 41 Osim Sejfullah-paše, ovaj mahzar su potpisali: Hadži Husein Muzaferija (muderris); Mehmed Šeherija, bivši kadija Bosna Broda; Ahmed, bivši kadija; Mehmed, muftija grada Sarajeva; Seid Mustafa, privremeni kadija Banje Luke i Mehmed, (tadašnji) defterdar Bosne. 42 TD 2, u GHb, str. 271-272. 43 Spomenuti je bio rodom iz sela Osijek kod Sarajeva (v. Muvekkit, Povijest Bosne, 1, str. 425-426.). 44 TD 5, u GHb, str. 329-334. 45 Ibid., str. 319-320. 46 Ibid, str. 336. 47 Tim povodom sarajevski pjesnik Mehmed Rešid mu je spjevao jednu pjesmu od devet stihova (v. Muhamed Enveri Kadić, Tāriḫ-i Enverī, V, str. 56 ).


Iz činjenice da je bio oženjen kćerkom Šahin-paše može se zaključiti da i Sejfullah-paša potječe iz neke ugledne porodice s Glasinca. Kao paša, prvi put se spominje 1106/1694. godine na položaju namjesnika Hercegovačkog sandžaka.37 Na istom položaju bio je i 1108/1697. godine. Početkom te godine carskim fermanom bilo je naređeno bosanskom beglerbegu Mehmed-paši Korči da sa svojom neposrednom pratnjom i bosanskom vojskom krene prema rijeci Prut radi učešća u ratu koji će se voditi pod Beogradom,38 a Sejfullah-paši zapovijeđeno: Fermanom si ti zadužen da budno pratiš na situaciju u tim krajevima i da držiš red kao što je propisano. O svemu o čemu treba da obavještavaš beglerbega, slaćeš mu neprekidno izvještaje. Posebno ti se naređuje da dobro čuvaš pogranične krajeve.39 Iz jednog nedatiranog i nepotpisanog izvještaja o događanjima u Sarajevu za vrijeme provale Eugena Savojskog vidi se da je Sejfullah-paša tada već bio smijenjen s položaja namjesnika Hercegovačkog sandžaka.40 Tri mjeseca nakon katastrofalnog požara u Sarajevu, Sejfullah-paša, kao bivši miri-miran Hercegovine, zajedno s još šest istaknutih ličnosti,41 potpisao je mahzar upućen Visokoj Porti, u kojemu se navodi da je Mustafa-paša (Daltaban) došao u Sarajevo na molbu cjelokupne ehalije i da je u pripremanju otpora neprijatelju učinio sve što je mogao.42 Poslije Mehmed-pašine smrti, kratko vrijeme, od mjeseca rebiu-l-evvela 1109. (17. septembar - 16. oktobar 1697.) pa do zime, na položaju beglerbega Bosanskog ejaleta bio je njegov ćehaja Sari Ahmed-paša.43 Njegov nasljednik Daltaban Mustafa-paša, na osnovu carskog fermana, za muhafiza Tešanja postavio je bivšeg mutesarrifa Hercegovačkog sandžaka Sejfullah-pašu. Njemu je za troškove popravke i obezbjeđenja tvrđave iz prihoda bosanske džizje bilo dodijeljeno 2.500 groša.44 Otuda je Sejfullah-paša poslao arzuhal preko svoga čovjeka u Istanbul i zamolio da mu se dozvoli da stanuje u svojoj kući izvan mjesta službovanja. Iz fermana naslovljenog na njegovo ime vidi se da mu je to bilo dozvoljeno.45 Iste godine (1109/1698) Sejfullah-paša dobio je ferman u kojem se kaže: Ti si bio zadužen da vršiš obezbjeđenje tvrđave Tešanj, ali sada je raspoređen u spomenutu tvrđavu Isa-beg. Kao dobar poznavalac prilika na granicama, ti si stavljen na raspolaganje veziru Mustafa-paši, bosanskom valiji da te on po potrebi rasporedi u carsku službu. Čim stigne ovaj emri šerif, ti ćeš se staviti pod komandu gore spomenutog vezira da te on odredi gdje ćeš biti u carskoj službi.46 U mjesecu džumade-l-ula 1114. (23. septembar - 22. oktobar 1702.) godine na položaj velikog vezira došao je Daltaban Mustafa-paša. Po svoj prilici, na njegov prijedlog za beglerbega Bosanskog ejaleta u mjesecu redžebu 1114. (21. novembar - 20. decembar 1702.) godine postavljen je Sejfullah-paša.47 Na taj način htio se odužiti za dobro koje mu je Sejfullah-paša, kao sandžakbeg Hercegovačkog sandžaka, učinio dok je bio zatočen u tvrđavi Počitelj.48 Prvi zadatak koji je Sejfullah-paša dobio bio je da sa svojim timar-defterdarom pomogne Mehmedu, kapidžibaši Visoke Porte, koji je bio zadužen da izvrši pregled svih gedika po tvrđavama u Bosanskom ejaletu i provjeri koji su mustahfizi na svome mjestu, a koji nisu, te da o tome sačini odvojene deftere i dostavi ih Porti.49 Drugim fermanom Sejfullah-paši, sarajevskom i drugim kadijama je bilo naređeno da bivšeg bosanskog vezira Halil-pašu, koji je određen za namjesnika Kandije - ukoliko se još uvijek nalazi u Bosni - zadrže, jer su se mnogi žitelji Bosne žalili da im je protuzakonito, neosnovano i prekomjerno uzimao novac.50 Dva mjeseca po dolasku Sejfullah-paše za bosanskog beglerbega, saznalo se da je veliki vezir Daltaban Mustafa-paša pogubljen, pa su ulema, dobri ljudi i sirotinja Sarajeva (očito na Sejfullahpašinu molbu) novom velikom veziru Rami Mehmed-paši uputili mahzar koji glasi: Sadanji bosanski valija, njegova visost Sejfullah-paša, došao je u navedeni grad koncem mjeseca šabana ove godine, sa zadatkom da privede kraju novozaključeni mirovni ugovor, da sredi pitanje granica koje su ostale neriješene, da isprazni i dovrši utvrđenje Novog i da za sva pitanja oko definitivnog uređenja granica, odredi ljude i pošalje na lice mjesta. I sve ostalo što je bio dužan da obavlja od carskih poslova, on je najbolje obavio, a posebno je to što je s njegovim postupcima zadovoljna i raja i narod. Ukratko, to je siguran, pobožan i pravedan čovjek i u svakom pogledu siguran. Otkako je on tu, ehalija mirno spava i uživa u miru i spokojstvu. Stoga se mahzarom predlaže da gore spomenuti ostane kao valija u Bosni.51 Izgleda da je Sejfullah-paša, odmah po dolasku na mjesto beglerbega, počeo uvoditi nezakonite namete na raju kao što su taksa na zehiru i kudumiju, zbog čega se ona žalila Visokoj Porti. Već u mjesecu ševvalu 1114. (18. februar - 18. mart 1703.) godine dobio je ferman kojim mu se naređuje da sve što je od raje nezakonito uzeo vrati, i prijeti: Ako ponovo dođe tužba da si u bilo čemu napravio prestup, bićeš kažnjen.52 Po svoj prilici, u nezakonitim radnjama su učestvovali i Sejfullahpašin zet, Ferhad-paša Ferhatpašić, kapetan Banje Luke i Sejfullah-pašina žena Hatidža (Ferhad-pašina punica), jer mu se u jednom fermanu naređuje: Ferhad-pašin sin, kapetan Banje Luke i njegova punica treba da krenu u Istanbul, pa će gore navedeni miri miran dati određen broj ljudi i ovlastiti jednog kapetana da ih dovede u Istanbul. Tako sam ja blagoizvolio narediti.53 Budući da to nije blagovremeno učinio, dobio je drugi ferman u kojem stoji: Tebi je ranije poslan emri šerif da odrediš jednog kapetana i nekoliko ljudi koji će dopratiti (dovesti) ranijeg banjalučkog kapetana Ferhad-pašina sina,54 ali tome nije udovoljeno i pored ponovne naredbe. Moguće je da si ti to zanemario. Naređujem ti da odmah toga kapetana kao zatvorenika okovanog pošalješ u Istanbul.55 Početkom iste godine smijenjen je arpadžija Kliškog sandžaka Ali-paša56 i na njegovo mjesto postavljen bivši sandžakbeg Hercegovačkog sandžaka Mustafa-paša. Iako je carskim fermanom bosanskom beglerbegu Sejfullah-paši bilo naređeno da Ali-pašu pošalje u Istanbul, on to nije blagovremeno učinio.57 Budući da su se i Ali-pašini sinovi sa svojom družinom miješali u vilajetske poslove, činili nered i udarali na obraz svijetu, Sejfullah-paši i kadiji Akhisara bilo je naređeno da ih prvo opomenu, a ako se i nakon upozorenja ne smire, da njihove podatke dostave Porti.58 U slijedećem fermanu naslovljenom na Sejfullah-pašu kaže se: Tebi je naređeno da dopremiš bivšeg mutesarrifa Kliškog sandžaka Ali-pašu u Istanbul, ali ti to nisi do sada učinio.

48 Daltaban Mustafa-paša je porijeklom iz Manastira (danas Bitol) u Makedoniji. Dok je s vojskom, kao namjesnik Dijarbekra, bio u Sofiji na putu za Beograd (u julu 1697), sultanu su izložene brojne pritužbe na njegovu samovolju, bacanje u tamnicu nevinih ljudi, javne prodaje i ucjenjivanja. Budući da je njegova krivnja dokazana, sultan ga je osudio na smrt. Na zalaganje šejhu-l-islama Sejjid Fejzullah-efendije, sultan mu je poštedio život, s tim što mu je oduzet sav imetak i bio prognan u tvrđavu Počitelj, odakle mu je Sejfullah-paša omogućio bijeg u Sarajevo. Kasnije ga je sultan pomilovao i postavio za beglerbega Bosanskog ejaleta. Na preporuku šejhu-l-islama Fejzullah-efendije, Daltaban Mustafa-paša dospio je do položaja velikog vezira. Ubrzo je došao u sukob sa šejhu-lislamom i zbog pokušaja njegova trovanja sultan ga je osudio na smrt i dao pogubiti 10. ramazana 1114. (28. februara 1703.) godine (v. J. Hammer, Historija..., III, str. 91-92; Türkiye Diyanet Vakfɪ Islam Ansiklopedisi, Cilt 8, str. 433-434).
49 TD 7, u GHb, str.
50-51. 50 Ibid., str.
52-53. 51 TD 2, u GHb, str. 234. 52 TD 7, u GHb, str. 53-54. 53 Ibid., str. 54-55.
54 Ferhad-paša Ferhatpašić, potomak Ferhad-paše Sokolovića bio je oženjen Zejnebhanumom, Sejfullah-pašinom i Hatidža-hanuminom kćerkom. Iz braka s njom imao je dvije kćerke: Hatidžu i Fatimu. Iz popisa njegove ostavine od 5. maja 1715. godine može se zaključiti da je porodicu ostavio u velikim dugovima i da se s njim ugasila ova grana potomaka Ferhad-paše Sokolovića, prvog bosanskog beglerbega (v. Dušanka Bojanić Lukač, „O banjalučkoj sedžadi“, Anali Gazi Husrev-begove biblioteke, knjiga XI-XII, Sarajevo, 1985, str. 268-269).
55 TD 7, u GHb, str. 58.
56 Tokom 1702. godine Ali-paša je na osnovu carskog fermana bio zadužen da popravi 15 vojnih utvrđenja i hanova na rijeci Cetini. Prema proračunu, troškovi su iznosili 476.055 čuruk akči. Za isplatu radne snage bilo je određeno 5.000 groša iz prihoda carine sa skele Bosanskog ejaleta iz 1701. godine (v. E. Pelidija, Bosanski ejalet..., str. 110). 57 Iz jednog mahzara koji su 23. zu-l-kade 1114. (10. maj 1703.) godine ispred uleme, dobrih ljudi, svih pripadnika deftera i divana, zaima i timarlija Visokoj Porti uputili muderris Abdullah Drnišlija i Mustafa-beg, novi mutesarrif Kliškog sandžaka, vidi se da je traženo njegovo pomilovanje. Na kraju navedenog mahzara stoji: Sada je ostario, a do sada je on učinio velikih zasluga dinu i devletu, pa je zbog toga zaslužio svestranu milost padišaha. U tom smislu se dostavlja Porti mahzar, a ona će dalje odlučiti. Na margini stoji bilješka u kojoj se kaže da je Ali-paša umro u Jedrenama u drugoj dekadi mjeseca ramazana 1123. (23. oktobar - 2. novembar 1711.) godine (v. TD 2, u GHb, str. 241-242). 58 Ibid., str. 55-57.

Ulijenio si se. Za to ćeš odgovarati i snositi posljedice. Sada su se opet nekoliko ljudi, žitelja kadiluka Akhisar, žalili na Ali-pašu i njegove sinove Visokoj Porti. Naređuje ti se da otpremiš Porti kako spomenutog Alipašu tako i njegove sinove, po mubaširu, carskom kapidžibaši koji je za to određen kao mubašir. Uz pratnju navedenog mubašira i potrebnog broja ljudi koji će s njim poći, odmah ćeš poslati Ali-pašu i njegove sinove. Ubuduće se dobro čuvaj da se ne bi razlijenio i odlagao izvršenje naredaba. Sve što ti se naredi moraš odmah sa najvećom pažnjom odmah izvršiti.59 Za vrijeme Sejfullah-pašine uprave Bosnom tokom 1703. godine bilo je mnogo ekscesa u pograničnim krajevima i prema Mletačkoj Republici i prema Austriji. Na granici prema Mletačkoj Republici, problemi su se ogledali u prelasku mletačke raje na osmansku teritoriju, nasilnom napasanju stoke, kosidbi livada, obrađivanju zemlje, uništavanju i odvoženju usjeva i hajdučiji.60 S druge strane, austrijska vojska otezala je s povlačenjem i predajom tvrđave Bosanski Novi, koja je, prema Karlovačkom mirovnom ugovoru, pripala Osmanskom carstvu.61 Početkom 1703. godine oko ove tvrđave došlo je do ozbiljnijeg zaoštravanja odnosa s Austrijom. O tome je sultan obavješten preko austrijskog predstavnika, deset dana prije nego što je od bosanskog beglerbega stigao službeni izvještaj, pa je Sejfullah-paši poslan ferman u kojem, između ostalog, stoji: Zar o svemu tome što se je zbilo nije bio dužan da izvjesti Portu valija tog pograničnog vilajeta i da pita šta treba da poduzme u tom slučaju? Valija pograničnog vilajeta kao što je Bosna dužan je odmah izvjestiti Portu o svakom najmanjem događaju. Međutim, gore navedeni valija to nije učinio niti je išta na tome do sada uradio, a morao je to učiniti prije svih ostalih.62 Jedna originalna bujuruldija Sejfullah-paše od 26. ševvala 1114. (15. marta 1703.) godine čuva se u Gazi Husrev-begovoj biblioteci u Sarajevu.63 U njoj Sejfullah-paša naređuje zamjeniku kapetana u Novom da preuzme i čuva tvrđavu Novi i otoke u rijeci Uni, koji su po mirovnom ugovoru pripali Osmanskom carstvu. Ovdje treba spomenuti još jedan važan posao koji je Sejfullah-paša tokom 1703. godine obavio u korist Dubrovačke Republike i svoju ličnu korist, a na štetu carske blagajne. Kada su Austrijanci 1686. godine od Osmanlija preoteli Budim, Dubrovčani su, očekujući njihove daljnje pobjede, u tajnosti počeli plaćati tribut austrijskom caru, a pod izgovorom propasti trgovine i pada prihoda u ratnim okolnostima, Osmanskom carstvu prestali plaćati godišnju džizju od 12.500 dukata.

59 Ibid., str. 61-62. 60 Vidi opširnije: E. Pelidija, Bosanski ejalet..., str.
60. 61 Ibid., str. 114. 62 TD 7, u GHb, str.
62-63. 63 Vidi: Azra Gadžo-Kasumović, „Funkcija osmanskog valije u Bosanskom ejaletu i dokumenti koje je izdavao“, Anali Gazi Husrev-begove biblioteke, knjiga XXXIII, Sarajevo, 2012, str. 40.

 Porta je 1695. godine konačno popustila pred dubrovačkim uvjeravanjima i na ime osam zaostalih harača naplatila samo 19.000 ungara, te oprostila sve buduće harače do završetka Morejskog rata.64 Međutim, i nakon potpisivanja mirovnog sporazuma s Venecijom,65 Dubrovčani su nastavili tvrditi da ne mogu platiti harač i da će se morati sa svojim porodicama iseliti i zauvijek napustiti svoju državu, koje će se onda dočepati osmanski neprijatelji. Ovakve riječi, izrečene na Porti, djelovale su nevjerovatno snažno. Ako su i sumnjali u njihovu istinitost, ministri Porte nisu smjeli ni najmanje riskirati, pa su se oslanjali na mišljenje bosanskog beglerbega i njegovu procjenu situacije, na osnovu kojih bi se donosila konačna odluka i izdavao ferman. Znajući za to, Dubrovčani su preko svoga izaslanika u Bosni (Vladislava Buće) udovoljavali svim mogućim željama beglerbega, njegove porodice, ćehaje, defterdara, sarajevskog munle, muselima i drugih ličnosti od utjecaja. Pogodna prilika da riješe pitanje harača ukazala se Dubrovčanima krajem 1702. godine, kada je, poslije neobično tvrdokornog Halil-paše, na položaj bosanskog beglerbega došao Sejfullah-paša, kojeg nije trebalo dugo nagovarati da po njihovoj želji sredinom 1703. godine napiše izvještaj Porti.66

 
64 V. Miović, Dubrovačka Republika..., str. 52.
65 Visoka porta je mirovni sporazum s Austrijom, Venecijom i Poljskom sklopila 26. januara 1699. godine u Sremskim Karlovcima (v. opširnije: Ešref Kovačević, Granice Bosanskog pašaluka prema Austriji i Mletačkoj Republici po odredbama Karlovačkog mira, Sarajevo, 1973, str. 63).
66 Na njegovu molbu i uz dar dubrovačkog poklisara od 60 cekina, muderris Malkoč-efendijine medrese u Sarajevu, Abdullah Drnišlija je još ranije 29. ševvala 1114. (18. marta 1703.) godine u ime sarajevske uleme, šejhova, dobrih ljudi i trgovaca poslao mahzar u Istanbul u kojem stoji:  Još ranije, za vrijeme bosanskog muhafiza Halil-paše sa kapidžibašom Visoke Porte, njegovom visosti Mustafa-agom je došao dubrovački poslanik (poklisar) Vlađ Buća, koji je i sada kod bosanskog valije Sejfullah-paše. Gore spomenuti paša je, na osnovu fermana ranije određenu džizju, nastojao naplatiti, ali je navedeni poslanik izjavio: „Minulih godina je bila velika suša, a i druge razne nevolje. Za vrijeme rata Franci, hajduci i pobunjenici su naš kraj pljačkali. Često puta su nam palili nekretnine, sela i čifluke. Pored tih šteta, mi smo uvijek bili odani i vjerni prema padišahu. Naša raja, plemići i potomci plemića su većinom pali u ropstvo. Mnoge su navedeni odmetnici na prevaru pobili, gdje su ih zatekli, a sve što smo imali su opljačkali. Za vrijeme rata, mnogo dana i vremena su naše luke bile zatvorene sa sve četiri strane. Hvala Bogu, otkako se je rat završio i zaključio mir, ove dvije godine su naše skele otvorene, ali još i sada nema prihoda. Ono naših trgovaca što je bilo u islamskim krajevima do sada su propali sa svojim kapitalom. Svi smo mi sada zapali u nevolje i siromaštvo. Zbog toga nismo u stanju ni plate da isplaćujemo za obezbjeđenje tvrđave. Zbog toga što smo jako iscrpljeni sada nismo u stanju da platimo džizju koju smo prije trebali da platimo... O našem jadnom stanju je i Visoka Porta obavještena preko vjerodostojnih muslimana koji su bliže našim krajevima. I oni su nekoliko puta molili Portu da se smiluje na nas.“  Stanje Dubrovčana je zaista onako kako je naprijed izloženo, o čemu je Porta već obavještena preko onih muslimana koji su im blizu, a i onih koji su podalje, o čemu su podnijeli ilam Visokoj Porti. Svi su izvijestili da njihov položaj, kako u tvrđavi (Dubrovnik) tako i u okolini nije takav kakav je bio prije rata, nego je znatno teži. To je svakom poznato da su oni sada jako oslabili i da im treba pružiti pomoć i milost. Ovaj se arz dostavlja Porti da ona dalje priteče u pomoć, o čemu će ona izdati dalje naređenje. Napisano 29. ševvala 1114. (18. marta 1703.) godine. Tako je obavješten preko pouzdanih ljudi Bogu ponizni siromah Abdullah, muderris. (v. TD 2, u GHb, str. 235-237). 67 Ovim fermanom Dubrovčanima je smanjen godišnji harač od 12.500 dukata za dvije trećine, tako da su svake treće godine bili dužni donijeti jedan cijeli harač, umjesto da jednom godišnje donose trećinu (v. V. Miović, Dubrovačka Republika..., str. 54.)


Na osnovu njegova izvještaja, ubrzo je došao ferman o smanjenju harača. Uz ovaj ferman Sejfullah-paša je 25. rebiu-l-evvela 1115. (8. augusta 1703.) godine izdao i bujuruldiju u kojoj je posebno naglasio važnost svoje uloge.67 Odmah potom Sejfullah-paša je dobio obećanih 3.000 reala (oko 1.200 cekina), a njegov ćehaja68 500. Kapidžibaša, koji je donio ferman o smanjenju harača, dobio je 400 ungara i 700 dubrovačkih dukata te vrč i posudu za umivanje.69 Osim gore spomenute, u Državnom arhivu u Dubrovniku čuvaju se još četiri bujuruldije Sejfullah-paše iz 1703. godine.70 Dvije su izdate 9. rebiu-l-ahira 1115. (22. augusta 1703.), a dvije dan kasnije 10. rebiu-l-ahira 1115. (23. augusta 1703.) godine. Pored gore navedenih zloupotreba vlasti, Sejfullah-paša je sa svojim istomišljenicima tokom 1703. godine od brojnih pojedinaca pa i čitavih grupa, nezakonito uzimao veće sume novca na ime raznih poreza. Na njegove nezakonite postupke žalilo se stanovništvo banjalučkog, pljevaljskog, blagajskog, stolačkog i ljubinjskog kadiluka. I stanovništvo Sarajeva upućivalo je Porti brojne žalbe na Sejfullah-pašu.71 Bosanskog beglerbega iz 1703. godine pod imenom Sefer-paša prvi je spomenuo fra Bono Benić u Ljetopisu sutješkog samostana 72 i time unio zabunu koja oko njegovoga imena traje gotovo tri stoljeća. Nažalost, iako je ovo čista Benićeva insinuacija koja s istinom nema nikakve veze, na Sejfullah-pašinom turbetu u Crnoj Rijeci kod Olova i danas stoji natpis: Sefer-paša Alikadić.73 Ovu nelogičnost primijetili su i priređivači Ljetopisa iz 1979.godine, pa su - u pokušaju da na nju ukažu u bilješci 23 na strani 101 - unijeli dodatnu zabunu konstatacijom: Sefer-paša ne nalazi se u popisu paša koji su upravljali Bosnom u to vrijeme; vjerovatno je on bio podređeni paša, paša samo toga područja.

68 Sejfullah-pašin ćehaja je bio njegov zet Ferhad-paša Ferhatpašić.
69 V. Miović, Dubrovačka Republika..., str. 56.
70 Ibid., str. 137-138.
71 E. Pelidija, Bosanski ejalet..., str. 56.
72 Fra Bono Benić, Ljetopis sutješkog samostana, „Veselin Masleša“, Sarajevo, 1979, str. 101.
73 Vidi: http://tvzaboravljenimaglajdokumentarniprogram.wordpress.com/namjesnici/seferpasa-maglajlija-alikadic/ (dostupno: 23. 10. 2014.).

.
 U nedostatku drugih dokaza zašto je fra Bono Benić u Ljetopisu sutješkog samostana Sejfullah-pašu nazvao Sefer-pašom, treba krenuti od pretpostavke da to nije uradio on lično nego da je takvo njegovo ime čuo od svojih starijih. Benić nije mogao zapamtiti Sejfullah-pašu iz 1703. godine iz jednostavnog razloga što se tada nije bio ni rodio.74 Sejfullah-paša pod imenom Sefer-paša u Ljetopisu spominje se u kontekstu stradanja samostana i crkve u Olovu u požaru koji je 1703. godine, navodno po njegovom nagovoru, podmetnuo Ciganin po imenu Kotoman. Nema sumnje da je bosanskim katolicima teško palo stradanje samostana i crkve u Olovu, ali i muslimanima paljenje 104 sarajevske džamije, samo nekoliko godina ranije za vrijeme provale Eugena Savojskog.75 U to vrijeme, katolicima je bilo teško čak i izgovoriti ime Sejfullah, koje u prijevodu doslovno znači Allahova sablja. Zato su ga između sebe zvali Sefer-paša. Čak je i dubrovački dragoman u prijevodu jedne bujuruldije od 4. šabana 1121. (9. oktobra 1709.) godine ime Sejfullah-paša napisao kao Sefer-paša.76 Muslimani po tradiciji imena daju, između ostalog, i po arapskom nazivu mjeseca u kojemu je dijete rođeno: Muharem (po mjesecu muharremu) Safer/ Sefer (po mjesecu saferu), Redžep (po mjesecu redžebu), Šaban (po mjesecu šabanu), Ramadan/Ramiz (po mjesecu ramazanu), Ševal (po mjesecu ševvalu) i Zulkaid (po mjesecu zu-l-kade). Po svoj prilici, ime bosanskog beglerbega Sejfullah-paše nije preimenovano u Sefer-paša po tome što je rođen u mjesecu saferu nego zato što je bio pohlepan i sklon uzimanju mita, a pogotovu u dukatima. Ranije smo vidjeli da su mu Dubrovčani samo za jedan izvještaj Porti, sačinjen po njihovoj „mjeri“ isplatili 1.200 cekina, a njegovom ćehaji (zetu) 500 cekina. U današnjem žargonu takvo značenje nosi pridjevak Žuti.77

74 Benić se rodio u Čatićima, selu sutješke župe, koje leži 2-3 km uzvodno od Kaknja na desnoj strani Bosne. Rodio se, vjerojatno, 1708. godine (Citat iz Uvoda u Ljetopis sutješkog samostana, str. 9).
75 Ova dva nemila događaja iz najcrnjih dana historije Bosne i Hercegovine ostala su duboko urezana u sjećanju bosanskih muslimama i katolika sve do danas. Nažalost, svaki put kad bi došlo do narušavanja međusobnih odnosa, jedan „palikuća“ i jedan „nezasiti pohlepnik“ slavljeni su kao heroji.
76 Hamdija Kapidžić, „Jedna bujurultija bosanskog vezira Sefer-paše“, Gajret, Sarajevo, 1935, str. 93.
77 I u arapskom jeziku riječ ﺻﻔﺮ može se čitati i kao ṣafar (mjesec safer) i kao ṣufr ili ṣifr (zlato, mjed, bronza). (v. Teufik Muftić, Arapsko-bosanski rječnik, III izdanje, El-Kalem, Sarajevo, 1977, str. 803).

Sejfullah-paša je 1706-1707. godine bio na položaju namjesnika Hercegovačkog sandžaka. Iz brojnih pritužbi se vidi da je i na ovome položaju zloupotrebljavao vlast. U proljeće 1706. godine dubrovački poklisari žalili su se Sirke Osman-paši, namjesniku Bosanskog ejaleta, na pandure koji na Zubačkoj visoravni i drugim prolazima zlostavljaju trgovce, naplaćujući im badž i na kneza Kuzmana iz Zubaca da uzima desetinu na području koje je u vlasništvu dubrovačke vlastele, da im brani da obrađuju svoju zemlju i da od osmanskih podanika koji tuda prolaze uzima mnogo novca za badž. Na molbu poklisara, Sirke Osman-paša je 18. safera 1118. (1. juni 1706.) godine izdao bujuruldiju Sejfullah-paši, namjesniku Hercegovačkog sandžaka i strogo mu naredio da to spriječi.78 Dubrovački poklisari su se, također, žalili na Sejfullah-pašu da je na prolazima postavio svoje ljude koji trgovcima dva puta naplaćiju carinu na robu koju nose na dubrovačku skelu i da onima koji otuda nose sol na svaki tovar naplaćuju po deset dinara, te tako izazivaju propast dubrovačke skele. Drugom bujuruldijom od 18. safera 1118. (1. juni 1706.) godine Sirke Osman-paša mu je to strogo zabranio.79 Tih godina carskim fermanom je bio zabranjen rad skela u Risnu i Novom. Međutim, neki ljudi su noću na skele u Risnu i Novom dogonili svoju stoku i žitarice i tamo ih krišom prodavali, nanoseći tako štetu osmanskoj blagajni i dubrovačkoj skeli. Bujuruldijom od 10. rebiu-l-evvela 1118. (22. juni 1706.) godine Sejfullah-paša je naredio svim kadijama kadiluka Hercegovačkog sandžaka, kapetanima tvrđava i palanki, vojnim zapovjednicima i vojvodama da to spriječe, da sve puteve prema skelama u Risnu i Novom zatvore, da svim trgovcima narede da idu isključivo na dubrovačku skelu i da se nepokornima zaplijeni roba u korist državne blagajne.80 U jesen 1706. godine na adresu vezira Sirke Osman-paše, beglerbega Bosanskog ejaleta81 stigao je ferman datiran trećom dekadom mjeseca džumade-l-ahira 1118. (29. septembar - 8. oktobar 1706.) godine u kojemu stoji: Prema nedavno zaključenom ugovoru o miru između Visoke Porte i Mletačke Republike, nahije Zagorje, Kosovo i Petrovo polje u Kliškom sandžaku ostale su u granicama Mlečana, ali one izjelice koje su na teritoriji Mlečana dolaze svakog ljeta na pašnjake u Kliškom sandžaku oko Duvna, pa čak i do Gabele i po cijelo ljeto ostaju sa svojim ovcama, opasu svu travu, pale kreč, vade katran, sijeku drvenu građu u šumama koje su (po ugovoru) ostale s ovu stranu granice i to sve odvlače u Mletke. Tvoja dužnost kao valije je da to spriječiš, ali ti si to zanemario. Ovim ti se strogo naređuje da ubuduće mletačkim izjelicama i ostalim pripadnicima nevjernika bezuvjetno zabraniš da prelaze na našu stranu.82

78 V. Miović, Dubrovačka Republika..., str. 139.
79 Ibid., str. 139.
80 Ibid., str. 139-140.
81 U bilješci iznad teksta stoji napomena da je isto naređenje izdato i Sejfullah-paši, mutesarrifu Hercegovačkog sandžaka.
82 TD 7, u GHb, str. 89-90.

Iz jednog fermana iz 1118/1706. godine, koji je bio naslovljen na Sejfullah-pašu, vidi se da su crnogorski odmetnici iz Skadarskog sandžaka nanosili štetu susjednim kadilucima, presretali putnike, ubijali ljude, pljačkali njihovu imovinu i na druge načine ih zlostavljali. U fermanu, između ostalog, stoji: Porta je obavještena da je jedan njihov knez, vrlo viđen..., zamolio da ga se pomiluje, obećavši svoju pokornost. Ovo hajdučko mjesto je daleko od Hercegovine, nalazi se u Skadarskom sandžaku. Ako bi se moglo iskoristiti toga kneza da privede žitelje tih pet sela u pokornost na bilo koji način, to bi bilo vrlo važno, da se olakšanjem nedaća i njihovim suzbijanjem, obezbjede mjesta, narod i putnici toga kraja. (Iznad teksta stoji bilješka: Ovaj emri šerif nije upućen na određeno mjesto, jer je po nalogu poništen).83 U ljeto 1707. godine dubrovački poklisari podnijeli su bosanskom divanu arzuhal i predočili ferman po kojemu niko ne smije ugrožavati njihove trgovce kad prolaze područjem adresanta niti se miješati u njihovu robu i tegleće životinje i naplaćivati badž ili kakve druge namete. Budući da su neki stanovnici navedenog područja od 1116. (6. maj 1704. - 24. april 1705.) godine zlostavljali dubrovačke trgovce i naplaćivali im carinu, badž, vam, namet na vosak, mururiju, kantariju i druge pristojbe, fermanom je naređeno da im se šteta mora nadoknaditi i vratiti sve što im je od 1116. godine bilo oduzeto. Na osnovu mahzara i predočenog fermana, vezir Sirke Osman-paša, beglerbeg Bosanskog ejaleta, u mjesecu džumade-l-ahiru 1119. (30. august - 27. septembar 1707.) godine uputio je bujuruldiju Sejfullah-paši, namjesniku Hercegovačkog sandžaka, i naredio mu da zakonskim putem utvrdi šta je sve od 1116. godine dubrovačkim trgovcima bespravno oduzeto i da im se to sve vrati po agi Visoke Porte koji je donio ferman.84 Godine 1707. stanovništvo pljevaljskog kadiluka žalilo se na ovog nasilnika što im ne samo ne vraća nezakonito uzeti novac, nego da im je uzeo još 580 groša.85 Nakon smrti Mustafa-paše Ferhatpašića, koncem 1120/1709. godine na položaj beglerbega Bosanskog ejaleta po drugi put je došao Sejfullah-paša. Da je to bilo 1120, a ne 1121. godine, vidi se iz bilješke njegovog savremenika i ličnog prijatelja Abdulaha Drnišlije u kojoj stoji: Ponovo Glasinčanin Sejfullah-paša 1120. godine. Umro na položaju bosanskog valije. Sahranjen u Crnoj Rijeci ( ﺑﻮﺳﻨﻪ ﻭﺍﻟﻴﺴﻲ ﺍﻳﻜﻦ ﻓﻮﺕ ﺍﻭﻟﻤﺸﺪﺭ ﭼﺮﻧﻮ ۱۱۲۰ ﺍ ﻏﻼﺳﻨﭽﻪ ﻟﻲ ﺳﻴﻒ ﺍﻟﻠﻪ ﭘﺎﺷﺎ ﺳﻨﻪ ً ﺗﻜﺮﺍﺭ ).ﺭﻳﻘﻪ ﺩﻩ ﻣﺪﻓﻮﻧﺪﺭ 86 Po svoj prilici, Sejfullah-paša je u Istanbulu imao nekog moć nog zaštitnika.
83 Ibid., str. 91-92.
84 V. Miović, Dubrovačka Republika..., str. 140.
 85 E. Pelidija, Bosanski ejalet..., str. 57.
86 Sarajevski sidžil, OIS, str. 159.
Jedino je tako moguće objasniti da je, i pored mnogih ukora i prijetnji od samog sultana, uspio ne samo dograbiti se položaja beglerbega Bosanskog ejaleta nego i nastaviti s istim postupcima, što se jasno vidi iz sadržaja fermana koji mu je stigao: Već je do sada na više strana emri šerifima upozoreno da se ne smiju naplaćivati niti tražiti bilo kakve takse, kao što su: devr, kaftan bah, zahire bah, niti bilo šta drugo putem sile naplaćivati od raje i naroda u mome carstvu nastanjenog po gradovima, nahijama i okolini njihovoj. Međutim, tvoj mutesellim i zet u Banjoj Luci, Ferhad u sporazumu sa nekim imamima, naplaćuje velike sume novca na ime takse zahire bah, od raje iz radione topovskih đunladi koji se nalaze u banjalučkom kadiluku, pa od raje u kadiluku Bekijje Kostajnice, pa od raje nahije Vrhovine u kadiluku Jajce, pa si i ti isti, da bi posjetio svoga zeta i mutesellima Banje Luke, krenuo tamo i vršio u tom kraju obilazak (devr). Ti si u samoj Banjoj Luci, ali i u okolici i u nahijama neosnovano i prisilno naplaćivao zehire bah, konak akče, besplatno se hranio, uzimao ječam i zob i teško činio nasilje. Na ovaj način si ti odgovoran za bježanje raje, obustavu rada u rudniku, a i za usporavanje izgradnje banjalučke tvrđave, kako smo obaviješteni. Nakon ovoga strogo ti se zabranjuje da se ma gdje zadržavaš, nego da se odmah vratiš u svoje sjedište u Sarajevo.87 To isto ćeš narediti i svome mutesellimu, da se odmah vrati u Banju Luku i ne miče se iz nje. Ubuduće se zabranjuje i tebi i tvome zetu, mutesellimu, da idete u obilazak radi naplate bilo kakvih taksi. Za svako odstupanje nakon ovoga upozorenja, snosit ćeš ti posljedice.88 Iz jednog pisma koje je s izvještajem Visokoj Porti poslao banjalučki kadija Mehmed Šeherija, vidi se da su na sud došli: neki Ahmed, koji je emrišerifom bio postavljen za nazira i mubašira, sinovi umrlog Mustafa-paše, kapetan Muhamed i Hasan i ostale age banjalučke tvrđave i izvijestili da su oni na osnovu emri-šerifa, 12. rebiu-l-ahira 1121. (22. juni 1709.) godine, bili počeli izgradnju kamenog bedema oko banjalučke tvrđave, ali da ih u tome ometaju: neki Omer-efendija iz Gornjeg Šehera, Ćatić (Kato-oglu) Muhamed, Hisari Muhamed, Siradži Ibrahim, Hadži Husein i Jusuf hodža (svi iz Banje Luke) i da, uz nečiju podršku,89 sprečavaju narod koji je pozvan iz okoline da im pomogne, te da se izgradnja ne može završiti sve dok se gore navedeni ne protjeraju u drugi kraj. Na osnovu ovoga izvještaja, Sejfullah-paša je ubrzo dobio ferman kojim mu je strogo naređeno: Čim dobiješ ovaj emri-šerif, odmah ćeš protjerati gore imenovane dok se ne poprave.90
87 Iz ovoga se vidi da je Sejfullah-pašina rezidencija 1709. godine bila u Sarajevu, a ne u Travniku.
88 TD 7, u GHb, str. 114-115.
89 Po svoj prilici, iza ovih su stajali Sejfullah-paša i njegov zet Ferhad. Razlog za to treba tražiti u činjenici što oni nisu bili direktno uključeni u ovaj posao i što nisu mogli manipulisati velikim sredstvima koja su za to bila predviđena.
90 TD 7, u GHb, str. 112-113.
Kada se saznalo da je izvještaj Porti poslao kadija Mehmed Šeherija, bio je uhapšen i lažno optužen da je od raje kadiluka nezakonito uzimao i prisvajao novac. Optužbu je iznio Sejfullah-pašin zet Ferhad po nagovoru tadašnjeg bosanskog mutesellima Ahmeda. Kadija je bio zatvoren u bihaćkoj tvrđavi. U njegovu zaštitu stavilo se cjelokupno stanovništvo banjalučkog kadiluka, pa je iz Carigrada stiglo naređenje da se kadija pusti na slobodu.91 Međutim, Sejfullah-paša i njegov zet i dalje nisu mirovali, pa su, po njihovom nagovoru, imami, hatibi, šejhovi i drugi ugledni Banjalučani poslali Visokoj Porti pismo u kojem su zamolili da se pomiluju od kazne progona spomenuti Omer-efendija i njegovi drugovi. Osim toga, Sejfullah-paša se potrudio da rumelijski kazi asker u svome službenom izvještaju napiše da je to podvala i kleveta i predloži njihovo oslobađanje od kazne progona. Da se nijedan od navedene šesterice nije uplitao u poslove tvrđave (po svoj prilici po nagovoru Sejfullah-paše) izjavili su i rumelijske kadije: Alija, sin Sulejmanov, Hasan, sin Sinanov i Mehmed, sin Ibrahimov, kao i: Ferhad-beg Ferhatpašić, bosanski ćehaja; Osman, sin Dervišov, kapetan tvrđave Ostrožac; Smail, sin Mustafin; Mehmed, sin Mehmedov; Alija, sin Ishakov; Mustafa, sin Huseinov; Ahmed, sin Mehmedov; Mustafa-hodža, sin Alijin; Ramadan, sin Osmanov; Mehmed, sin Ahmedov i hadži Ahmed, sin Abdulfettahov.92 Iako je od katastrofe Sarajeva u požaru iz 1697. godine bilo prošlo punih dvanaest godina, tvrđava Hodidjed na Vratniku još uvijek nije bila popravljena.93 Prema sudskom hudžetu od 6. muharrema 1117. (30. aprila 1705.) godine, predračun troškova za njenu opravku i proširenje komisija na čelu s kapidži-bašom Mehmed-efendijom procijenila je na 3.000 esedi groša. Kako se, zbog nedostatka sredstava, s popravkom odugovlačilo, stanovnici Sarajeva su uporno molili da se tvrđava Hodidjed, ne samo popravi nego i proširi, tako da se u nju može skloniti deset hiljada ljudi. Na osnovu mahzara, koji su u ime šejhova, uleme, imama, hatiba i drugih stanovnika Sarajeva potpisali: Ibrahim, bivši kadija Mostara, Ahmed, privremeni kadija Užica, Mehmed, stalni kadija Višegrada, Ahmed, bivši kadija Timur Hisara, Ahmed, bivši kadija Lofče i Mustafa, kadija Nevesinja sa Stocem, sarajevski kadija Ahmed-efendija Lagiri poslao je Porti izvještaj 15. šabana 1121. (20. oktobra 1709.) godine. On je u izvještaju naveo da je tvrđava Hodidjed tokom vremena još više propala i da je za njen opravak i proširenje sada potrebno obezbijediti 4.000 esedi groša. Istog dana tvrđavu Hodidjed obišao je i bosanski valija Sejfullah-paša, koji je o tome izvijestio Portu, potvrđujući da je tačno ono što je navedeno u mahzaru Sarajlija.94

91 E. Pelidija, Bosanski ejalet..., str. 76.
92 TD 7, u GHb, str. 117-119.
93 Vidi: Alija Bejtić, „Srednjovjekovni grad Hodidid bio je na Vratniku u Sarajevu“, Radovi, knjiga LXIV, Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, Odjeljenje društvenih nauka, knj. 20, Sarajevo 1979, str. 107-148.
94 TD 2, u GHb, str. 181-187.
Pred kraj svoga drugog mandata na položaju beglerbega Bosanskog ejaleta Sejfullah-paša je 1709. godine dobio još jedan ferman, kojim mu je bilo naređeno da u Bosni regrutuje sedam hiljada probranih i snažnih levendata za obezbjeđenje tvrđave Bender95 i njene okoline.96 Ovaj zadatak Sejfullah-paša nije mogao obaviti, jer ga je iznenada u mjesecu ševvalu 1121. (4. decembar 1709. - 1. januar 1710.) godine zatekla smrt na njegovom imanju u Crnoj Rijeci97 kod Olova, gdje je i ukopan. Kasnije je na njegovom mezaru podignuto turbe. Iz gore navedenog se vidi da je u Skarićevu navodu: Pred kraj ove godine trebao je stići u Sarajevo novi bosanski vezir Seferpaša, rodom iz Maglaja u Bosni. Ali se razbolje na putu i umrije prije nego što stiže u Sarajevo u Crnoj Rijeci, gdje bude i zakopan. Poslije mu je nad grobom podignuto turbe, koje postoji i danas98 tačna samo godina Sejfullah-pašine smrti.99

 
95 U tvrđavu Bender (danas Tignina na desnoj obali Dnjestra u Moldaviji) tada se, poslije teškog poraza od ruskog cara Petra Velikog kod Poltave, bio sklonio švedski kralj Karlo XII. Poslije pobjede nad švedskim kraljem, Petar Veliki se sve više počeo okretati prema južnim granicama, odakle mu je prijetila opasnost od, još uvijek, moćnog Osmanskog carstva. U proljeće 1711. godine Osmanlije su teško porazile Petra Velikog u Bici na rijeci Prut, nakon čega je Rusija bila prisiljena vratiti Azov i porušiti sve tvrđave koje je bila izgradila duž rijeke Dnjestar (v. opširnije: Vladislav Skarić, Popis bosanskih spahija iz 1123/1711, Državna štamparija, Sarajevo, 1930).
96 TD 7, u GHb, str. 119-120.
97 Po svoj prilici, to je ono isto imanje koje je nekada bilo u vlasništvu Gazi Husrev-bega, a koje je kasnije došlo u vlasništvo velikog vezira Rustem-paše (v. opširnije: Behija Zlatar, Gazi Husrev-beg, Orijentalni institut u Sarajevu, posebna izdanja XXXII, Sarajevo, 2010, str.104-105).
98 Vladislav Skarić, Sarajevo i njegova okolina od najstarijih vremena do austro-ugarske okupacije, Sarajevo, 1937, str. 115
99 Budući da mu je zbog prijestupa više puta bilo prijećeno od samog sultana i da je umro naprečac, ne treba isključiti mogućnost da je otrovan po tajnom nalogu s Porte.

Abdullah-paša 
Abdullah-paša je sin jedinac Sejfullah-paše Glasinčanina i Hatidžahanume, kćerke Šahin-paše. Iz jednog hudžeta Sarajevskog šerijatskog suda iz 1122. (2. mart 1710. - 18. februar 1711.) godine vidi se da je, kao bivši sandžakbeg Skoplja, stanovao na svome čiftluku u Crnoj Rijeci kod Sarajeva i da je te godine, boraveći kao musafir u Sarajevu u kući Mehmed-efendije, sina Abdullahova, u Pehlivan Oručevoj mahali preko noći, napravdiboga, bio napadnut od janjičara Redžeb-baše, sina Abdullahova, iz Jagdži-zade Hadži Ahmedove mahale i još petnaestak njegovih drugova koje nije poznavao. Izgleda da je na položaj sandžakbega Skoplja ponovo bio vraćen, jer se tako oslovljava u jednom fermanu iz 1125/1713. godine, naslovljenom na vezira Jusuf-pašu, valiju Anadola. U fermanu stoji: Ovim se obavještava gore navedeni vezir da je Abdi-paša, valija Nikopolja i Ozije glavnom komandantu cjelokupne carske vojske kod Hotina, dato opširno uputstvo da dozvoli povratak svim vezirima, beglerbezima, sandžakbezima, alajbezima liva, zaimima, timarlijama i ostalim vojnim trupama da se vrate u mjesta svoga službovanja. Posebno se zabranjuje da vojska u prolazu zalazi u kasabe, sela i naselja kao i to da ne smije uzimati besplatno bilo šta od ehalije, raje i uopšte stanovništva. Ako nešto i zatreba da se nabavi, onda se to smije učiniti po prometnoj cijeni. Prednji ferman se dostavlja svim valijama, alajbezima, sandžakbezima i dr., koji se nalaze kod Hotina, a među njima i Ahmed-paši, beglerbegu Bosne, mutesarrifu Dukađina, Kurd Mehmed-paši, i sandžakbegu Skoplja Abdullahbegu.100 Godine 1716. Abdullah-paša je bio na položaju vojnog zapovjednika u Bihaću. Te godine se posada Bihaća žalila na svog vojnog zapovjednika, bivšeg skopskog sandžakbega Abdulah-bega Sejfulahpašića (Sejfulah paša zade) da zapostavlja svoje dužnosti, te da ne uživa nikakav ugled kod potčinjenih zapovjednika i vojnika. Zbog toga Porta piše veziru Mustafa-paši u Travnik da ispita stanje u toj tvrđavi, te da bihaćkog zapovjednika, ako se navedene žalbe pokažu tačnim, smijeni i na njegovo mjesto postavi sposobniju ličnost. Poslije nekoliko mjeseci Abdulah-beg je premješten na mnogo manju dužnost, na mjesto zapovjednika duvanjske posade. Na tom mjestu zamijenio je Omera Durmišpašića (Durmiš paša zade), koji se od septembra 1716. godine nalazio u ovoj palanci. Zadatak mu je bio da u tom kraju obezbijedi uspješnu odbranu od upada mletačkih četa.101 Godine 1129/1717. Abdullah-paša bio je na položaju Kliškog, a Omer-paša na položaju Hercegovačkog sandžaka.102 Prema Bašagiću, Abdullah-paša je umro 1135/1722. godine.103 Iza njega su ostale tri kćerke: Muradhana, Izethana i Melikhana, koje su, kao punoljetne unuke, u popisu i podjeli Hatidža-hanumine ostavine 1727. godine, navedene kao njene nasljednice. Ukopan je pored svoga oca u Crnoj Rijeci kod Olova.
100 TD 7, u GHb, str. 119-120.
101 E. Pelidija, Bosanski ejalet..., str. 203.
102 Muvekkit, Povijest Bosne, 1, str. 465.
103 S. Bašagić, Znameniti Hrvati..., str. 1.

Ahmed-aga
Poslije Sejfullah-pašine smrti Hatidža-hanuma preudala se za Ahmedagu, sina Hasan-baše iz Čekrekčija kod Visokog. Budući da je tada imala najmanje 65 godina, ona iz braka s Ahmed-agom nije imala djece.104 Po svoj prilici, u sklapanju ovoga braka posredovala je njena sestra Umihana, koja je bila udata za nekog Omera iz Visokog. Ženidba udovicom-sultanijom, pa i udovicom-pašinicom, makar bila i u poznim godinama, u ono vrijeme bio je najkraći put do prestiža i bogatog miraza.105 Očito je i Ahmed-aga imao to na umu. Odmah poslije Hatidžine smrti, njena sestra Umihana je zamolila da joj se hukm-i humajunom dodijeli čiftluk koji je ostao iza njene umrle sestre Hatidže. U obrazloženju njene molbe stoji: Za života Hatidžina njih dvije su zajednički uživale čiftluk zv. Čekrekči čiftluk u selu Donje Polje kod kasabe Visoko. Kada je Hatidža umrla, nije iza sebe ostavila sina niti bilo koga drugog ko bi imao pravo na tapiju, a obzirom na to da je Umihana s njom bila u zajedničkom uživanju, na osnovu toga, u smislu kanuna, tapijsko pravo je pripalo njoj. Međutim, vlasnik nije dao tapiju njoj, nego kćerki sina umrle koji je umro prije nje (Hatidže). Stoga je zamolila da se izda hukm kojim će se ovo po kanunu riješiti.106 U jednoj predstavci Porti iz 1140/1727. godine stoji: Timarlija Ahmed ima na osnovu berata timar u nahiji Visoko u selu Donje Polje i drugi čiftluk zv. Čekrekči, kojega je do sada držala...107 Njenom smrću ostao je slobodan, jer iza nje nije ostao nijedan sin. Međutim, neki...108 bez pitanja je uzeo čiftluk i kaže da ga je dobio od sestre umrle držateljice i kćerke njezinog sina. Tako on neovlašteno drži čuftluk. Zamolio je da se emri-šerifom naredi da se stvar riješi po kanunu.109 U drugoj predstavci iz iste godine stoji: Timarlija Ahmed110 dobio je berat od 16. ševvala 1139. (6. juni 1727.) godine111 na timar u selu Donje Polje, u nahiji Visoko u Bosanskom sandžaku, poslije bivšeg timarlije Omera. Od te godine on naplaćuje rusumate i mahsulate, koliko mu po beratu pripada. Međutim, svrgnuti timarlija Omer, koji stanuje u Visokom, stalno mu se miješa u posjed, pa moli da mu se to hukm-i humajunom zabrani.112

 
104 Ovo se vidi po tome što među Hatidžinim nasljednicima nema djece iz njenoga drugog braka s Ahmed-agom.
105 Možda je po tome najpoznatiji slučaj Ali-paše Kalajlikoza (Kalauza), budimskog beglerbega, koji je u Maglaju sagradio džamiju i ostavio lijepu zadužbinu. Da bi se oženio sultanijom Ismihan, udovicom velikog vezira Mehmed-paše Sokolovića, on je u Budimu ostavio svoju ženu i djecu i na sultanov poziv otišao sultaniji na noge u Istanbul. Kako kaže Pečevija, njegova ostavljena supruga „nalog za rastavu dočekala je sa suzama koje bi budimske stijene rasplakale i prokletstvom koje su i sultaniji i mladoženji prikratile život, godinu dana iza toga.“ (v. Ibrahim Alajbegović Pečevija, Historija 1576-1640, 2, prijevod, uvod i bilješke prof. dr. Fehim Nametak, El-Kalem, Sarajevo, 2000, str. 27).
106 Turski dokumenti, 18, u Gazi Husrev-begovoj biblioteci /dalje: TD 18, u GHb/, str. 507508. (Prijevod Abdulah Polimac).
107 Ime izostavljeno, ali se pouzdano može zaključiti da je riječ o Hatidža-hanumi.
108 Ime izostavljeno, ali se iz slijedećeg dokumenta vidi da je riječ o timarliji Omeru iz Visokog, mužu Hatidža-hanumine sestre Umihane.
109 TD 18, u GHb, str. 519.
110 Tj. Ahmed-aga, sin Hasan-baše, muž umrle Hatidža-hanume.
111 Dakle, dvije sedmice prije sudskog popisa i podjele ostavine iza umrle Hatidža-hanume.
112 TD 18, u GHb, str. 535.
Popis i podjela ostavine iza umrle Hatidža-hanume113
113 Radi boljeg pregleda redovi iz sidžila su označeni brojevima 1-59, a unutar nih, u zagradi, broj pozicija 1-245. Prijevod svake pozicije je dat odvojeno, a originalni tekst na osmanskom turskom jeziku u zagradi.

(A - Aktiva) 1
Akči
(1) Mushaf-i šerif, poklon, 1 komad, vrijednost 900 ( ﻛﻼﻡ ﻗﺪﻳﻢ ۹۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﻫﺪﻳﻪ ﺳﻲ ); (2) Pšenica, 2 šinika x 305, vrijednost 610 (٦۱۰  ﻗﻴﻤﺖ ۳۰٥  ﻓﻲ ۲ ﺣﻨﻄﻪ ﺷﻨﻚ ); (3) Proso, 2 šinika x 170, vrijednost 340 (۳٤۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱۷۰  ﻓﻲ ۲ ﺍﺭﺯﻥ ﺷﻨﻚ ); (4) Sitne stvari, vrijednost 29 (۲۹ ﺧﺮﺩﻭﺍﺕ ﻗﻴﻤﺖ ); (5) Jastuk od kadife, vrijednost 300 (۳۰۰ )........................................ﻗﻄﻴﻔﻪ ﻳﺼﺪﻕ ﻗﻴﻤﺖ 2
 2.179
(6) Rabljeni jastuk od kadife, vrijednost 121 ( ﻛﻬﻨﻪ ﻗﻄﻴﻔﻪ ﻳﺼﺪﻕ ۱۲۱ ﻳﻮﺯﻱ ﻗﻴﻤﺖ ); (7) Rabljeni jorgan, vrijednost 170 ( ﻛﻬﻨﻪ ۱۷۰ ﻳﻮﺭﻏﺎﻥ ﻗﻴﻤﺖ ); (8) Terensko keče (filcana prostirka od valjane vune), 1 komad, vrijednost 3.320 ( ﻗﻴﻤﺖ ۱  ﻣﻴﺪﺍﻥ ﻛﭽﻪ ﺳﻲ ۳۳۲۰); (9) Mali kantar, vrijednost 120 (۱۲۰ ); ﺻﻐﻴﺮ ﻗﻨﻄﺎﺭﻗﻴﻤﺖ (10) Crvena feredža od vune, vrijednost 380 ( ﻗﺮﻣﺰﻱ ﺻﻮﻑ ۳۸۰ ) .........................................................................ﻓﺮﺍﺟﻪ ﻗﻴﻤﺖ 3

 4.111
(11) Bijela čatkija (povez za glavu) s rubovima vezenim srmom, vrijednost 885 (۸۸٥ ); ﻗﻼﺑﻮﺩﺍﻥ ﻛﻨﺎﺭﻟﻲ ﺑﻴﺎﺽ ﭼﺎﺗﻘﻲ ﻗﻴﻤﺖ (12) Još jednom sitne stvari, vrijednost 375 ( ﺩﻓﻌﻪ ﺧﺮﺩﻭﺍﺕ ۳۷٥ ﻗﻴﻤﺖ); (13) Crveni kumaš (svileni atlas) sa srebrnim dugmadima, vrijednost 3.500 ( ﺳﻴﻢ ﺩﻭﻛﻤﻪ ﻟﻮ ﻗﺮﻣﺰﻱ ﻗﻤﺎﺵ ﻗﻴﻤﺖ ۳٥۰۰); (14) Odžak peča, vrijednost 141 ( ﺍﻭﺟﺎﻕ ﭘﭽﻪ ﺳﻲ ﻗﻴﻤﺖ ۱٤۱) ......................................................................................... 4

 4.901
(15) Sitne stvari u sepetu, vrijednost 174 ( ﺧﺮﺩﻭﺍﺕ ﺩﺭ ﺳﭙﺖ ﻗﻴﻤﺖ ۱۷٤); 16) Šamija opšivena srmali širitom, vrijednost 800 (۸۰۰ ﻗﻼﺑﻮﺩﺍﻥ ﺻﭽﻘﻠﻲ ﺷﺎﻣﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); (17) Tovarni konj, vranac, jedno grlo, vrijednost 1.350 ( ﻗﻴﻤﺖ ۱  ﺗﻴﻤﻮﺭ ﻛﻮﻙ ﺑﺎﺭﻛﻴﺮ ﺭﺃﺱ ۱۳٥۰); (18) Sahana, 6 komada, težine 3 ½ oke i 50 drahmi x 231, vrijednost 578 (٥۷۸  ﻗﻴﻤﺖ۲۳۱  ﻓﻲ٥۰  ﺩﺭﻡ۳۲ ﻪّ ﻗﻴ٦  ﺻﺤﻦ) ..... 2.902.
5 (19) Bakarni đugum, težine 3 oke i 1 lodra x 160, vrijednost 585 (٥۸٥  ﻗﻴﻤﺖ ۱٦۰  ﻓﻲ ۱  ﻟﺪﺭﻩ ۳ ﻪّ ﺑﺎﻗﺮ ﻓﺮﻭﻥ ﻛﻮﻛﻤﻲ ﻗﻴ ); (20) Češalj za lan (brdo na stanu za tkanje lana), vrijednost 55 ( ﻛﺘﺎﻥ ﻁﺮﺍﻏﻲ ٥٥ ﻗﻴﻤﺖ); (21) Bivola, 2 grla, vrijednost 3.000 (۲  ﺟﺎﻣﻮﺱ ﺭﺃﺱ ۳۰۰۰ ﻗﻴﻤﺖ); (22) Crvena sandal-košulja, vrijednost 300 ( ﺻﻨﺪﺍﻝ ۳۰۰ ) .........................................................ﻛﻮﻧﻠﻚ ﺍﺷﻲ ﻗﺮﻣﺰﻱ ﻗﻴﻤﺖ 6

 3.940
(23) Druga sandal-košulja, 1 komad, vrijednost 800 ( ﺩﻓﻌﻪ ۸۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﺻﻨﺪﺍﻝ ﻛﻮﻧﻠﻚ ﺍﺷﻲ ); (24) Druga rabljena sandalkošulja, vrijednost 90 (۹۰ ﺩﻓﻌﻪ ﺻﻨﺪﺍﻝ ﻛﻬﻨﻪ ﻛﻮﻧﻠﻚ ﺍﺷﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); (25) Košulja od brokata, 1 komad, vrijednost 7 groša = 1.680 (۱٦۸۰  ﻗﻴﻤﺖ ۷  ﻏﺮﻭﺵ ۱ ) .....................................ﺩﻳﺒﺎﺩﻥ ﻛﻮﻧﻠﻚ ﺍﺷﻲ 7
 2.570
(26) Željezni sač, vrijednost 66 (٦٦ ﺗﻴﻤﻮﺭ ﺻﺎچ ﻗﻴﻤﺖ ); (27) Drveni klin za sedlo u vreći, vrijednost 75 ( ﻋﺼﻔﻮﺭ ﺩﺭ ﻛﻴﺴﻪ ۷٥ ﻗﻴﻤﺖ); (28) Crveni jastuk, vrijednost 300 ( ﻗﺮﻣﺰﻱ ﻳﺼﺪﻕ ﻳﻮﺯﻱ ۳۰۰ ﻗﻴﻤﺖ); (29) Rabljeni dušek, vrijednost 260 ( ﻛﻬﻨﻪ ﺩﻭﺷﻚ ﻗﻴﻤﺖ ۲٦۰); (30) Veliki rabljeni ćilim, vrijednost 3.500 ( ﻛﺒﻴﺮﻣﺴﺘﻌﻤﻞ ۳٥۰۰ ) .......................................................................ﻗﺎﻟﻴﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ 8
 4.201
(31) Rabljeni makat od crvene čohe, vrijednost 455 ( ﻗﺮﻣﺰﻱ ٤٥٥ ﭼﻮﻗﻪ ﻛﻬﻨﻪ ﻣﻘﻌﺪ ﻗﻴﻤﺖ ); (32) Predivo, 10 komada, vrijednost 510 (٥۱۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱۰ ﺍﭘﻠﻚ ﭘﺎﺭﭼﻪ ); (33) Kaftan od bijelog brokata sa srebrnim dugmadima, vrijednost 5.000 ( ﺳﻴﻢ ﺩﻭﻛﻤﻪ ﻟﻮ ﺑﻴﺎﺽ ٥۰۰۰ ﺩﻳﺒﺎ ﻗﻔﺘﺎﻥ ﻗﻴﻤﺖ ); (34) Rabljena sandal-bošča, vrijednost 90 (۹۰ ) .........................................................ﻛﻬﻨﻪ ﺻﻨﺪﺍﻝ ﺑﻮﻏﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ 9
6.055
(35) Rabljena sandal-odora, vrijednost 452 (ﻪّ ﻛﻬﻨﻪ ﺻﻨﺪﺍﻝ ﺟﺒ ٤٥۲ ﻗﻴﻤﺖ); (36) Drugo predivo, 6 komada, vrijednost 260 ( ﺩﻓﻌﻪ ۲٦۰  ﻗﻴﻤﺖ٦ ﺍﭘﻠﻚ ﭘﺎﺭﭼﻪ ); (37) Češalj od slonove kosti, vrijednost 63 (٦۳ ﻓﻴﻞ ﺩﻳﺸﻲ ﻁﺮﺍﻕ ﻗﻴﻤﺖ ); (38) Sjekira, vrijednost 30 ( ﺑﺎﻟﺘﻪ ۳۰ ﻗﻴﻤﺖ); (39) Veliki lenger, 2 komada, oka 2, vrijednost 413 (٤۱۳  ﻗﻴﻤﺖ ۲ ﻪّ ﻗﻴ ۲ ﻛﺒﻴﺮ ﻟﻨﻜﺮ ) ........................................................ 1.218
10 (40) Jedna tepsija s lengerom i 2 sahana, težine 2 oke i 1 lodra x 218, vrijednost 486 (۱  ﻟﺪﺭﻩ ۲ ﻪّ ﻗﻴ ۲  ﺻﺤﻦ ۱  ﺗﭙﺴﻲ ﻣﻊ ﻟﻨﻜﺮ ٤۸٦  ﻗﻴﻤﺖ ۲۱۸ ﻓﻲ); (41) Veliki kazan težine 14 ½ oka x 218, vrijednost 3.161 (۳۱٦۱  ﻗﻴﻤﺖ ۲۱۸  ﻓﻲ ۱٤۲ ﻪّ ﻛﺒﻴﺮ ﻗﺰﻏﺎﻥ ﻗﻴ ); (42) Određena količina mošusa, vrijednost 30 ( ﺑﺮ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﻣﺴﻚ ﻗﻴﻤﺖ ۳۰); (43) Razne vrste dragog kamenja, 7 komada, vrijednost 390 (۳۹۰  ﻗﻴﻤﺖ۷ )........................................................ﺍﻟﻮﺍﻥ ﻁﺎﺵ
11
 4.607
(44) Predivo na razboju, vrijednost 160 ( ﺍﭘﻠﻚ ﺩﺭ ﺗﺰﻛﺎﻩ ﻗﻴﻤﺖ ۱٦۰); (45) Sir u fučiji, vrijednost 36 (۳٦ ); ﭘﻴﻜﺮ ﺩﺭ ﻓﻮﭼﻲ ﻗﻴﻤﺖ (46) Aladža-jorgan, vrijednost 1.008 (۱۰۰۸ ); ﺁﻻﺟﻪ ﻳﻮﺭﻏﺎﻥ ﻗﻴﻤﺖ (47) Vezeni jastuk, vrijednost 180 (۱۸۰ ﻧﻘﺸﻠﻲ ﻳﺼﺪﻕ ﻗﻴﻤﺖ ); (48) Drugi dušek, vrijednost 412 (٤۱۲ ﺩﻓﻌﻪ ﺩﻭﺷﻚ ﻗﻴﻤﺖ ); (49) Sahan, 1 komad, vrijednost 121 (۱۲۱  ﻗﻴﻤﺖ۱ ) ..............................ﺻﺤﻦ
12
 1.917
(50) Veliki kantar, vrijednost 370 (۳۷۰ ﻛﺒﻴﺮ ﻗﻨﻄﺎﺭ ﻗﻴﻤﺖ ); (51) Ćasa od porculana, vrijednost 240 (۲٤۰ ﻓﻐﻔﻮﺭ ﻛﺎﺳﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (52) Mertebanska ćasa (izrađena u Mertebanu, gradu u današnjem Mijanmaru), vrijednost 240 (۲٤۰ ﻣﺮﺗﺒﺎﻧﻲ ﻛﺎﺳﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (53) Vezena bošča, vrijednost 1.120 (۱۱۲۰ ﻧﻘﺸﻠﻲ ﺑﻮﻏﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (54) Aladža-bošča, vrijednost 80 (۸۰ ﺁﻻﺟﻪ ﺑﻮﻏﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (55) Bijele gaće, vrijednost 60 (٦۰ ) ....................................ﺑﻴﺎﺽ ﻁﻮﻥ ﻗﻴﻤﺖ
13
2.110
(56) Leđen s obručem, težine 1 ½ oke i 50 drahmi x 211, vrijednost 341 (۳٤۱  ﻗﻴﻤﺖ۲۱۱  ﻓﻲ٥۰  ﺩﺭﻡ۱۲ ﻪّ ﺣﻠﻘﻪ ﻟﻲ ﻟﻜﻦ ﻗﻴ ); (57) Velika tendžera, težine 3 oke i 50 drahmi x 270, vrijednost 841 (۸٤۱  ﻗﻴﻤﺖ ۲۷۰  ﻓﻲ ٥۰  ﺩﺭﻡ ۳ ﻪّ ﻛﺒﻴﺮ ﺗﻨﺠﺮﻩ ﻗﻴ ); (58) Druga tendžera, težine 1 oke i 3 lodre x 230, vrijednost 407 ( ﻟﺪﺭﻩ۱ ﻪّ ﺩﻓﻌﻪ ﺗﻨﺠﺮﻩ ﻗﻴ ٤۰۷  ﻗﻴﻤﺖ ۲۳۰  ﻓﻲ ۳); (59) Protuotrov (antitoksin), vrijednost 1.386 (۱۳۸٦ ﭘﺎﻥ ﺯﻫﺮ ﻗﻴﻤﺖ ) ........................................................ 2.975
14 (60) Željezna tava, vrijednost 34 (۳٤ ﺗﻴﻤﻮﺭ ﺗﺎﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (61) Bijela gečerma (ječerma), vrijednost 76 (۷٦ ); ﺑﻴﺎﺽ ﻛﭽﺮﻣﻪ ﻗﻴﻤﺖ (62) Jalduz-jastuk, 1 komad, vrijednost 135 ( ﻗﻴﻤﺖ ۱  ﻳﻠﺪﺯﻳﺼﺪﻕ ۱۳٥); (63) Rabljeni minder, vrijednost 221 ( ﻛﻬﻨﻪ ﻣﻨﺪﺭ ﻗﻴﻤﺖ ۲۲۱); (64) Rabljeni ćilim, vrijednost 270 (۲۷۰ ); ﻛﻬﻨﻪ ﻗﺎﻟﻴﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ (65) Pokrivač za glavu od zelene čohe, vrijednost 115 ( ﻳﺸﻞ ۱۱٥ ) ...............................................................ﭼﻮﻗﻪ ﺳﺮﭘﻮﺵ ﻗﻴﻤﺖ
15
801
(66) Rabljene čizme, 1 par, vrijednost 160 ( ﻣﺴﺘﻌﻤﻞ ﭼﺰﻣﻪ ﭼﻔﺖ ۱٦۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱); (67) Rabljena dolama ružičaste boje, vrijednost 481 (٤۸۱ ﻛﻞ ﭘﻨﺒﻪ ﻛﻬﻨﻪ ﺩﻭﻻﻣﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (68) crveni...(?), 1 komad, vrijednost 120 (۱۲۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﻗﺮﻣﺰﻱ ﻋﺴﻜﻲ ); (69) Kašika od roga sa mahramom, vrijednost 90 (۹۰ ) ........ﺑﻮﻳﻨﻮﺯ ﻗﺸﻖ ﻣﻊ ﻣﻘﺮﻣﻪ ﻗﻴﻤﺖ
16
751
(70) Kaftan od zelenog kumaša (svilenog atlasa), vrijednost 1.240 (۱۲٤۰ ﻳﺸﻞ ﻗﻤﺎﺵ ﻗﻔﺘﺎﻥ ﻗﻴﻤﺖ ); (71) Leđen s mrežom, 1 komad, vrijednost 325 (۳۲٥  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﺷﺒﻴﻜﻪ ﻟﻲ ﻟﻜﻦ ); (72) Ćasa, 1 komad, vrijednost 200 (۲۰۰  ﻗﻴﻤﺖ۱ ﻛﺎﺳﻪ); (73) Ibrik, vrijednost 182 (۱۸۲ ﺍﺑﺮﻳﻖ ﻗﻴﻤﺖ ); (74) Bošča od čita, vrijednost 70 ( ﭼﻴﺖ ۷۰ ﺑﻮﻏﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (75) Poklopac (platna) za peć, vrijednost 38 (۳۸ ) ..................................................................ﻓﺮﻭﻥ ﻗﭙﺎﻏﻲ ﻗﻴﻤﺖ
17
2.055
(76) Rabljena kapama, vrijednost 216 (۲۱٦ ); ﻛﻬﻨﻪ ﻗﭙﺎﻣﻪ ﻗﻴﻤﺖ (77) Hamam-košulja, vrijednost 100 (۱۰۰ ); ﺣﻤﺎﻡ ﻛﻮﻧﻠﻜﻲ ﻗﻴﻤﺖ (78) Jastuk od dimi platna, vrijednost 81 ( ﺩﻳﻤﻲ ﻳﺼﺪﻕ ﻗﻴﻤﺖ ۸۱); (79) Feredža od tamnozelene čohe, vrijednost 221 ( ﻧﻔﺘﻲ ۲۲۱ ﭼﻮﻗﻪ ﻓﺮﺍﺟﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (90) Drugi poklopac (platna) za peć, vrijednost 76 (۷٦ ﺩﻓﻌﻪ ﻓﺮﻭﻥ ﻗﭙﺎﻏﻲ ﻗﻴﻤﺖ ) ...................................... 684
18 (91) Drugi češalj za lan (brdo na stanu za tkanje lana), vrijednost 13 (۱۳ ﻛﺘﺎﻥ ﻁﺮﺍﻏﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); (92) Željezni češalj za lan, vrijednost 20 (۲۰ ﺗﻴﻤﻮﺭ ﻛﺘﺎﻥ ﻁﺮﺍﻏﻲ ﻗﻴﻨﺖ ); (93) Rabljeni jastuk, vrijednost 45 (٤٥ ﻛﻬﻨﻪ ﻳﺼﺪﻕ ﻳﻮﺯﻱ ﻗﻴﻤﺖ ); (94) Drugi makat od crvene čohe, vrijednost 430 (٤۳۰ ) .....ﺩﻓﻌﻪ ﻗﺮﻣﺰﻱ ﭼﻮﻗﻪ ﻣﻘﻌﺪ ﻗﻴﻤﺖ
19
508
(95) Drugi dušek, vrijednost 468 (٤٦۸ ﺩﻓﻌﻪ ﺩﻭﺷﻚ ﻗﻴﻤﺖ ); (96) Drugi minder, vrijednost 530 (٥۳۰ ﺩﻓﻌﻪ ﻣﻨﺪﺭ ﻗﻴﻤﺖ ); (97) Filcana prostirka, vrijednost 136 (۱۳٦ ﻳﺎﻥ ﻛﭽﻪ ﺳﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); (98) Feredža boje cimeta, vrijednost 970 (۹۷۰ ﻁﺎﺭﭼﻴﻨﻲ ﻓﺮﺍﺟﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (99) Staklena ćasa, 1 komad, vrijednost 130 ( ﻗﻴﻤﺖ ۱  ﺳﺮﭼﻪ ﻛﺎﺳﻪ ۱۳۰); (100) Vezena bošča, vrijednost 159 ( ﻧﻘﺸﻠﻲ ﺑﻮﻏﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ ۱٥۹) .........................................................................................
20
2.393
(101) Naočale, vrijednost 40 (٤۰ ﻛﻮﺯﻟﻖ ﻗﻴﻤﺖ ); (102) Debelo predivo, 14 komada, vrijednost 531 ( ﻗﻴﻤﺖ ۱٤  ﻗﺒﺎ ﺍﭘﻠﻚ ﺑﺎﺭﭼﻪ ٥۳۱); (103) Ženska anterija sa tri skuta od sari svilenog atlasa, vrijednost 924 (۹۲٤ ﺻﺎﺭﻱ ﻗﻤﺎﺵ ﺯﺑﻮﻥ ﻗﻴﻤﺖ ); (104) Vezeni jagluk, 4 komada x 92, vrijednost 368 ( ﻓﻲ٤  ﻧﻘﺸﻠﻲ ﻳﺎﻏﻠﻖ ۳٦۸  ﻗﻴﻤﺖ ۹۲); (105) Neobrađeno predivo, vrijednost 195 ( ﺣﺎﻡ ۱۹٥ ﺍﭘﻠﻚ ﻗﻴﻤﺖ ); (106) Sufara (arapska početnica s 30. džuzom Kur’ana), vrijednost 59 (٥۹ ) ....................................ﺳﭙﺎﺭﻩ ﻗﻴﻤﺖ
21
2.117
(107) Frotirna mahrama, vrijednost 160 (۱٦۰ ); ﺣﻮﻟﻲ ﻣﻘﺮﻣﻪ ﻗﻴﻤﺖ (108) Šal za glavu od crvenog brokata, vrijednost 600 ( ﻗﺮﻣﺰﻱ ٦۰۰ ﺩﻳﺒﺎ ﺳﺮﭘﻮﺵ ﻗﻴﻤﺖ ); (109) Crveni peštemalj, vrijednost 248 (۲٤۸ ﻗﺮﻣﺰﻱ ﭘﺸﺘﻤﺎﻝ ﻗﻴﻤﺖ ); (110) Tovarni konj, dorat, 1 grlo, vrijednost 2.700 (۲۷۰۰  ﻗﻴﻤﺖ۱ ﻁﻮﺭﻱ ﺑﺎﺭﻛﺮ ﺭﺃﺱ ); (111) Sahan, 3 komada, težine 3 oke i 50 drahmi x 261, vrijednost 687 ( ﺻﺤﻦ ٦۸۷  ﻗﻴﻤﺖ۲٦۱  ﻓﻲ٥۰  ﺩﺭﻡ۳ ﻪّ ﻗﻴ۳) ................................................. 4.395

22 (112) Olovni gulabdan (bočica za ružinu vodicu), vrijednost 72 (۷۲ ﻗﻮﺭﺷﻮﻥ ﻛﻼﺑﺪﺍﻥ ﻗﻴﻤﺖ ); (113) Tepsija težine 5 oka i 1 ½ lodra x 210, vrijednost 1.138 ( ﻗﻴﻤﺖ ۲۱۰  ﻓﻲ ۱۲  ﻟﺪﺭﻩ ٥ ﻪّ ﺗﭙﺴﻲ ﻗﻴ ۱۱۳۸); (114) Fišekluk, vrijednost 10 (۱۰ ﻓﺸﻘﻠﻖ ﻗﻴﻤﺖ ); (115) Mala jalduzli ćasa, 1 komad, vrijednos 102 ( ﺻﻐﻴﺮ ﻳﻠﺪﺯﻟﻲ ﻛﺎﺳﻪ ۱۰۲  ﻗﻴﻤﺖ۱); (116) Drugi ćilim, vrijednost 951 ( ﺩﻓﻌﻪ ﻗﺎﻟﻴﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ ۹٥۱) .........................................................................................
23
2.293
(117) Čember sa šamijom, vrijednost 101 ( ﭼﻨﺒﺮ ﻣﻊ ﺷﺎﻣﻲ ﻗﻴﻤﺖ ۱۰۱); (118) Drugo terensko keče (filcana prostirka od valjane vune), 1 komad, vrijednost 2.000 (۲۰۰۰ ); ﺩﻓﻌﻪ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﻛﭽﻪ ﺳﻲ ﻗﻴﻤﺖ (119) Ćurdija od kašmira, vrijednost 360 (۳٦۰ ﻪ ﻗﻴﻤﺖ ّ ); ﺷﺎﻝ ﻛﺮﺩﻳ (120) Kaftan od svilenog atlasa, plave boje vode, vrijednost 1.240 (۱۲٤۰  ﻗﻤﺎﺵ ﻗﻔﺘﺎﻥ ﻗﻴﻤﺖ ِﻣﺎء); (121) Zelena čatkija (povez za glavu) vezena srmom, vrijednost 1.399 ( ﻗﻼﺑﻮﺩﺍﻧﻠﻲ ﻳﺸﻞ ﭼﺎﺗﻘﻲ ۱۳۹۹ ) ...............................................................................ﻗﻴﻤﺖ
24
5.100
(122) Rabljena sandal-bošča, vrijednost 96 ( ﻛﻬﻨﻪ ﺻﻨﺪﺍﻝ ﺑﻮﻏﭽﻪ ۹٦ ﻗﻴﻤﺖ); (123) Sepet-sanduk, vrijednost 100 ( ﺳﭙﺖ ﺻﻨﺪﻭﻕ ﻗﻴﻤﺖ ۱۰۰); (124) Sari svileni atlas, 5 aršina x 320, vrijednost 1.600 (۱٦۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ۳۲۰  ﻓﻲ ٥ ﺻﺎﺭﻱ ﻗﻤﺎﺵ ﺫﺭﺍﻉ ); (125) Drugo predivo, 14 komada, vrijednost 425 (٤۲٥  ﻗﻴﻤﺖ۱٤ ) ...........ﺩﻓﻌﻪ ﺍﭘﻠﻚ ﭘﺎﺭﭼﻪ
25
2.221
(126) Rabljena bošča, vrijednost 61 (٦۱ ); ﻛﻬﻨﻪ ﺑﻮﻏﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ (127) Tatarska kobila, 1 grlo, vrijednost 730 (۱  ﺑﻴﻄﺎﻝ ﺭﺃﺱ ۷۳۰ ﻗﻴﻤﺖ); (128) Ogledalo, vrijednost 120 (۱۲۰ ); ﺁﻳﻨﻪ ﻗﻴﻤﺖ (129) Crna kašika, vrijednost 26 (۲٦ ﺳﻴﺎﻩ ﻗﺸﻖ ﻗﻴﻤﺖ ); (130) Porculanska posuda za šećer, vrijednost 70 ( ﭼﻴﻨﻲ ﺷﻜﺮ ﻁﺒﺎﻏﻲ ۷۰ ﻗﻴﻤﺖ); (131) Kristalna zdjela, 1 komad, vrijednost 90 (ﻮﺭّ ﺑﻠ ۹۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﻛﺎﺳﻪ) ........................................................................ 1.097
26 (132) Komad uda (vrsta mirisavog drveta), vrijednost 43 ( ﻋﻮﺩ ٤۳ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (133) Kliješta, vrijednost 20 (۲۰ ); ﻣﻘﺮﺍﺹ ﻗﻴﻤﺖ (134) Đevđir s usapljenim kamenom, 1 komad, vrijednost 276 (۲۷٦  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﻛﻔﻜﻴﺮ ﻣﻊ ﺻﺎﭘﻠﻲ ﻁﺎﺵ ); (135) Šemadan (svijećnjak), vrijednost 180 (۱۸۰ ﺷﻤﻌﺪﺍﻥ ﻗﻴﻤﺖ ); (136) Velika sinija, težine 12 oka x 241, vrijednost 2.892 ( ﻗﻴﻤﺖ ۲٤۱  ﻓﻲ ۱۲ ﻪّ ﻛﺒﻴﺮ ﺳﻨﻲ ﻗﻴ ۲۸۹۲); (137) Havan, težine 4 oke i 1 ½ lodru x 126 (ﻪّ ﻫﺎﻭﻥ ﻗﻴ ٥۹۸  ﻗﻴﻤﺖ۱۲  ﻟﺪﺭﻩ٤) ....................................................................
27
4.009
(138) Velikih harara, 1 par, vrijednost 306 (۱  ﻛﺒﻴﺮ ﻏﺮﺍﺭ ﺟﻔﺖ ۳۰٦ ﻗﻴﻤﺖ); (139) Srebrom opšiven(a)...(?), vrijednost 750 (۷٥۰ ﺳﻴﻢ ﻗﭙﻠﻲ ﻛﭽﻤﻜﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (140) Rabljeni jastuk, vrijednost 60 (٦۰ ﻛﻬﻨﻪ ﻳﺼﺪﻕ ﻳﻮﺯﻱ ﻗﻴﻤﺖ ); (141) Komadići merdžana (korala), težine 8 drahmi x 15, vrijednost 120 (۱٥  ﻓﻲ ۸  ﺧﺮﺩﻩ ﻣﺮﺟﺎﻥ ﺩﺭﻡ ۱۲۰ ﻗﻴﻤﺖ); (142) Drugi sepet-danduk, vrijednost 180 ( ﺩﻓﻌﻪ ﺳﭙﺖ ۱۸۰ ) ........................................................................ﺻﻨﺪﻕ ﻗﻴﻤﺖ
28
1.416
(143) Druge sitne stvari, vrijednost 36 (۳٦ ); ﺩﻓﻌﻪ ﺧﺮﺩﻭﺍﺕ ﻗﻴﻤﺖ (144) Kutija, vrijednost 15 (۱٥ ﻗﻮﻁﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); (145) Crna testija, vrijednost 17 (۱۷ ﺳﻴﺎﻩ ﺩﺳﺘﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); (146) Rabljena sofra (sofrabošča), vrijednost 35 (۳٥ ﻛﻬﻨﻪ ﺻﻔﺮﻩ ﻗﻴﻤﺖ ); (147) Kesa od štavljene kože, vrijednost 12 (۱۲ ﻣﺸﻴﻦ ﻛﻴﺴﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (148) Vezeni jastuk, vrijednost 113 (۱۱۳ ) ............................ﻧﻘﺸﻠﻲ ﻳﺼﺪﻕ ﻗﻴﻤﺖ
29
228

(149) Kutahijska maštrafa, vrijednost 25 ( ﻛﺘﺎﻫﻴﻪ ﻣﺸﺮﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ۲٥); (150) Brusanski jastuk, 1 par, vrijednost 2.230 ( ﺑﺮﻭﺳﻪ ۲۲۳۰  ﻗﻴﻤﺖ۱ ﻳﺼﺪﻕ ﭼﻔﺖ ); (151) Drugi ćilim, vrijednost 500 ( ﺩﻓﻪ ٥۰۰ ﻗﺎﻟﻴﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (152) Druga ćasa, 1 komad, vrijednost 64 (٦٤  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﺩﻓﻌﻪ ﻛﺎﺳﻪ ); (153) Robinja zvana Anica, vrijednost 135 groša = 32.400 (۳۲٤۰۰  ﻗﻴﻤﺖ۱۳٥ ﺟﺎﺭﻳﻪ ﺑﻨﺎﻡ ﻋﻨﻴﭽﻪ ﻏﺮﻭﺵ ) ..... 35.219
30 (154) Rabljena brokatna odora, vrijednost 265 (ﻪّ ﻛﻬﻨﻪ ﺩﻳﺒﺎ ﺟﺒ ۲٦٥ ﻗﻴﻤﺖ); (155) Vezena crvena bošča, vrijednost 105 ( ﻧﻘﺸﻠﻲ ۱۰٥ ﻗﺮﻣﺰﻱ ﺑﻮﻏﭽﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (156) Bijela čatkija (povez za glavu) s rubovima vezenim srmom, vrijednost 710 ( ﻗﻼﺑﻮﺩﺍﻥ ﻛﻨﺎﺭﻟﻲ ﺑﻴﺎﺽ ۷۱۰ ﭼﺎﺗﻘﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); (157) Rabljena šamija, vrijednost 44 ( ﻛﻬﻨﻪ ٤٤ ﺷﺎﻣﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); (158) Drugo neobrađeno predivo, vrijednost 312 (۳۱۲ ) ........................................................ﺩﻓﻌﻪ ﺣﺎﻡ ﺍﭘﻠﻚ ﻗﻴﻤﺖ
31
1.436
(159) Odora od mor-čohe ukrašena privjescima od bisera, vrijednost 9.600 (۹٦۰۰ ﻪ ﻗﻴﻤﺖ ّ ); ﻣﻮﺭ ﭼﻮﻗﻪ ﺩﻥ ﺍﻧﺠﻮ ﺷﻤﺴﻪ ﻟﻲ ﺟﺒ (160) Mali lenger, 3 komada i leđen, 1 komad, težine 1 ½ oke x 206, vrijednost 309 ( ﻗﻴﻤﺖ ۲۰٦  ﻓﻲ ۱۲ ﻪّ ﻗﻴ ۱  ﻣﻊ ﻟﻜﻦ ۳  ﺻﻐﻴﺮ ﻟﻨﻜﺮ ۳۰۹); (161) Mala tendžera, težine 1 oke i 1 ½ lodre x 240, vrijednost 330 (۳۳۰  ﻗﻴﻤﺖ۲٤۰  ﻓﻲ۱۲  ﻟﺪﺭﻩ۱ ﻪّ ﺻﻐﻴﺮ ﺗﻨﺠﺮﻩ ﻗﻴ ); (162) Ibrik, vrijednost 280 (۲۸۰ ).......................................ﺍﺑﺮﻳﻖ ﻗﻴﻤﺖ
32
10.519
(163) Srebro, 36 drahmi x 24, vrijednost 864 ( ﻓﻲ ۳٦  ﺳﻴﻢ ﺩﺭﻡ ۸٦٤  ﻗﻴﻤﺖ ۲٤); (164) Šerbe (manja količina), vrijednost 6 (٦ ﺷﺮﺑﺖ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (165) Vreća, 2 komada, vrijednost 60 (٦۰  ﻗﻴﻤﺖ۲ ﭼﻮﺍﻝ); (166) Pleteni koš pšenice, 1 šinik, vrijednost 159 (۱٥۹  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﺣﺼﺮ ﺑﻐﺪﺍﺳﻲ ﺷﻨﻚ ); (167) Pšenica, 1 šinik, vrijednost 150 (۱٥۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﺣﻨﻄﻪ ﺷﻨﻚ ); (168) Mlin za biber, vrijednost 17 (۱۷ ) ............................................ﺑﻮﺑﺮ ﺩﻛﺮﻣﻦ ﻗﻴﻤﺖ
33
1.256
(169) Bijeli čaršaf, vrijednost 54 (٥٤ ); ﺑﻴﺎﺽ ﭼﺎﺭﺷﺐ ﻗﻴﻤﺖ (170) Rabljeni jorgan od zelenog atlasa, vrijednost 240 ( ﻛﻬﻨﻪ ۲٤۰ ﻳﺸﻞ ﻗﻤﺎﺵ ﻳﻮﺭﻏﺎﻥ ﻗﻴﻤﺖ ); (171) Janbolija-ćebe, vrijednost 132 (۱۳۲ ﻳﺎﻥ ﺑﻮﻟﻲ ﻛﺒﻪ ﺳﻲ ﻗﻴﻤﺖ ); Šarena ponjava, vrijednost 420 (٤۲۰ ﺁﻻﺟﻪ ﭘﻮﻧﺎﻭﻩ ﻗﻴﻤﺖ ); (173) Kapama ljubičaste boje, vrijednost 980 (۹۸۰ ﻣﻮﺭ ﺣﻄﺎﻣﻲ ﻗﭙﺎﻣﻪ ﻗﻴﻤﺖ ) ................................. 1.826
34 (174) Bijela dušema, vrijednost 246 (۲٤٦ ); ﺑﻴﺎﺽ ﺩﻭﺷﻤﻪ ﻗﻴﻤﺖ (175) Šerbe-mahrama, vrijednost 241 ( ﺷﺮﺑﺖ ﻣﻘﺮﻣﻪ ﺳﻲ ﻗﻴﻤﺖ ۲٤۱); (176) Vezene gaće, vrijednost 331 (۳۳۱ ); ﻧﻘﺸﻠﻲ ﺩﻭﻥ ﻗﻴﻤﺖ (177) Pokrivač za glavu od sari-čohe, vrijednost 91 ( ﺻﺎﺭﻱ ۹۱ ﭼﻮﻗﻪ ﺳﺮﭘﻮﺵ ﻗﻴﻤﺖ ); (178) Pokrivač za glavu od ala-čohe, vrijednost 130 (۱۳۰ ) ..................................ﺁﻝ ﭼﻮﻗﻪ ﺳﺮﭘﻮﺵ ﻗﻴﻤﺖ
35
1.049
(179) Pokrivač za glavu od crvene čohe, vrijednost 105 (۱۰٥ ﻗﺮﻣﺰﻱ ﭼﻮﻗﻪ ﺳﺮﭘﻮﺵ ﻗﻴﻤﺖ ); (180) Gulabdan za šerbe, vrijednost 1.120 (۱۱۲۰ ﻛﻼﺑﻮﺩﺍﻥ ﺷﺮﺑﺖ ﻗﻴﻤﺖ ); (181) Bakarni havan, težine 2 oke x 191, vrijednost 382 ( ﻓﻲ ۲  ﺑﻘﺮ ﺣﻮﺍﻧﻲ ﻗﻴﻪ ۳۸۲  ﻗﻴﻤﺖ ۱۹۱); (182) Bakarne uzengije, 1 par, vrijednost 251 (۲٥۱  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﺑﺎﻗﺮ ﺍﻭﺯﻧﻜﻲ ﭼﻔﺖ ); (183) Željezna kofa, vrijednost 50 (٥۰ ) ..............................................................ﺗﻴﻤﻮﺭ ﻗﻮﻏﻪ ﻗﻴﻤﺖ
36
1.908
(184) Tepsija, 4 lengera i tendžera, težine 5 oka i 50 drahmi x 191, vrijednost 1.151 (۱۹۱  ﻓﻲ ٥۰  ﺩﺭﻡ ٥ ﻪّ ﻭﺗﻨﺠﺮﻩ ﻗﻴ ٤  ﺗﭙﺴﻲ ﻟﻨﻜﺮ ۱۱٥۱ ﻗﻴﻤﺖ); (185) Srebrni prsten, 1 komad, vrijednost 120 (۱۲۰  ﻗﻴﻤﺖ۱ ﺳﻴﻢ ﺧﺎﺗﻢ ); (186) Rabljena vreća, vrijednost 25 ( ﻛﻬﻨﻪ ۲٥ ﭼﻮﺍﻝ ﻗﻴﻤﺖ ); (187) Druga vreća (۲٤ ﺩﻓﻌﻪ ﭼﻮﺍﻝ ﻗﻴﻤﺖ ); (188) Sitne stvari u sepetu, vrijednost 180 (۱۸۰ )  ﺧﺮﺩﻭﺍﺕ ﺩﺭ ﺳﭙﺖ ﻗﻴﻤﺖ
37
1.500
(189) Ćurdija od atlasa ružičaste boje, opšivena samurovinom, vrijednost 18.000 (۱۸۰۰۰ ﻪ ﻗﻴﻤﺖ ّ ); ﻛﻞ ﭘﻨﺒﻪ ﻗﻤﺎﺵ ﺳﻤﻮﺭ ﭘﺎﭼﻪ ﻗﭙﻠﻲ ﻛﺮﺩﻳ (190) Čisto ulje, 10 oka x 40, vrijednost 400 (۱۰ ﻪّ ﺭﻭﻏﻦ ﺳﺎﺩﻩ ﻗﻴ ٤۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ٤۰ ﻓﻲ); (191) Rabljeno ćebe, 2 komada, vrijednost 200 (۲۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ۲ ﻛﻬﻨﻪ ﻛﺒﻪ ); (192) Drugo rabljeno ćebe, 2 komada, vrijednost 90 (۹۰  ﻗﻴﻤﺖ۲ ﺩﻓﻌﻪ ﻛﻬﻨﻪ ﻛﺒﻪ ) .......................... 18.690 Ukupna vrijednost stvari 1-192: .......................................... 146.726
38 (193) Menđuše s dragim kamenjem i privjescima od bisera, 1 par, vrijednost 12.710 ( ﻣﻊ ﺁﺻﻘﻲ ﺍﻧﺠﻮ ﻗﻴﻤﺖ ۱  ﺟﻮﺍﻫﺮ ﻛﻮﭘﻪ ﭼﻔﺖ ۱۲۷۱۰); (194) Zlatni tilsum, težine 7 miskala i 1 drahmu x 900, vrijednost 6.900 ( ﻗﻴﻤﺖ ۹۰۰  ﻓﻲ ۱  ﺩﺭﻡ ۷  ﻁﻠﺴﻢ ﺍﻟﺘﻮﻥ ﻣﺜﻘﺎﻝ ٦۹۰۰); (195) Pokrivač za glavu sa privjescima od bisera, vrijednost 90 groša = 21.600 ( ﻗﻴﻤﺖ ۹۰  ﺍﻧﺠﻮﻟﻲ ﺳﺮﭘﻮﺵ ﻏﺮﻭﺵ ۲۱٦۰۰) ....................................................................................
39
41.210
 (196) Srebrna pafta, težine 32 drahme x 40, vrijednost 1.280 (۱۲۸۰  ﻗﻴﻤﺖ٤۰  ﻓﻲ۳۲ ﺳﻴﻢ ﭘﺎﻓﺘﻪ ﺩﺭﻡ ); (197) Prsten sa smaragdima, 1 komad, vrijednost 7.400 (۷٤۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﺯﻣﺮﺕ ﺧﺎﺗﻢ ); (198) Zlatni tilsum prsten, vrijednost 1.610 (۱٦۱۰ ); ﺯﺭ ﻁﻠﺴﻢ ﺧﺎﺗﻢ ﻗﻴﻤﺖ (199) Sačluk s ukrasnim privjescima od bisera, vrijednost 40 ¼ groša = 9.660 ( ﻗﻴﻤﺖ ۱  ﺭﺑﻊ ٤۰  ﺍﻧﺠﻮ ﺷﻤﺴﻪ ﻟﻲ ﺻﺎﭼﻘﻠﻖ ﻏﺮﻭﺵ ۹٦٦۰) ......................................................................................
40
19.950
(200) Pafta od plavog stakla, 1 par, vrijednost 3.680 ( ﻣﻴﻨﻪ ﻟﻲ ۳٦۸۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ﭘﺎﻓﺘﻪ ﭼﻔﺖ ); (201) Srebrna halhala, vrijednost 21 groš = 5.040 (٥۰٤۰  ﻗﻴﻤﺖ ۲۱ ﺳﻴﻢ ﺣﻠﺤﺎﻝ ﻏﺮﻭﺵ ); (202) Sačluk ukrašen srebrnim šljokicama, vrijednost 1.520 (ﻲّ ﺳﻴﻢ ﭘﻮﻟﻠ ۱٥۲۰ ﺻﺎﭼﻠﻖ ﻗﻴﻤﺖ ); (203) Biser, 3 miskala i 1 čejrek, tj. ¼ x 1.730, vrijednost 5.478 ( ﻗﻴﻤﺖ ۱۷۳۰  ﻓﻲ ۱  ﭼﺮﻳﻚ ۳  ﺍﻧﺠﻮ ﻣﺜﻘﺎﻝ ٥٤۷۸) ......................................................................................
41

15.718
(204) Tirkizni prsten, vrijednost 960 (۹٦۰ ); ﭘﻴﺮﻭﺯﻩ ﺧﺎﺗﻢ ﻗﻴﻤﺖ (205) Prsten s biserom, vrijednost 1.060 ( ﺍﻧﺠﻮﻟﻲ ﺧﺎﺗﻢ ﻗﻴﻤﺖ ۱۰٦۰); (206) Srebrni pojas, vrijednost 6.700 ( ﺳﻴﻢ ﻗﻮﺷﺎﻕ ﻗﻴﻤﺖ ٦۷۰۰); (207) Drugi biseri, težine 16 ½ miskala x 2.590, vrijednost 42.735 (٤۲۷۳٥  ﻗﻴﻤﺖ ۲٥۹۰  ﻓﻲ ۱٦۲ ); ﺩﻓﻌﻪ ﺍﻧﺠﻮ ﻣﺜﻘﺎﻝ (208) Probrani dragulji, vrijednost 62 groša = 14.880 ( ﻣﺠﻮﻫﺮ ۱٤۸۸۰  ﻗﻴﻤﺖ٦۲ ﺍﺻﻄﻔﺎﻥ ﻏﺮﻭﺵ ) ................................................... 66.235
42 (209) Druge menđuše s dragim kamenjem i privjescima od bisera, 1 par, vrijednost 200 groša = 48.000 ( ﺩﻓﻌﻪ ﻣﺠﻮﻫﺮ ﻛﻮﭘﻪ ٤۸۰۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ۲۰۰  ﻣﻊ ﺍﺻﻘﻲ ﺍﻧﺠﻮ ﻏﺮﻭﺵ ۱ ﭼﻔﺖ); (210) Tirkizni prsten s firuz dijamantima, 2 komada, vrijednost 2.400 ( ﭘﻴﺮﻭﺯﻩ ۲٤۰۰ ) ...................................................ﻣﻊ ﻓﻴﺮﺯ ﺍﻟﻤﺎﺳﻲ ﺧﺎﺗﻢ ﻗﻴﻤﺖ Ukupna vrijednost nakita i dragog kamenja 193-210:.........
43
50.400 193.613
Nekretnine, usjevi, hajvan i plodovi u selu Čekrekčije ) ﺍﻣﻼﻙ ﻭﻣﺰﺭﻭﻋﺎﺕ ﻭﺣﻴﻮﺍﻧﺎﺕ ﻭﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﺩﺭ ﻗﺮﻳﻪء ﭼﻘﺮﻗﭽﻲ( (211) Volova, 12 grla x 800, vrijednost 9.600 ( ﻓﻲ۱۲  ﺍﻛﻮﺯ ﺭﺃﺱ ۹٦۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ۸۰۰); (212) Krava, 6 grla x 600, vrijednost 3.600 (۳٦۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ٦۰۰  ﻓﻲ ٦ ﺍﻳﻨﻚ ﺭﺃﺱ ); (213) Ovaca, 28 grla x 120, vrijednost 3.360 (۳۳٦۰  ﻗﻴﻤﺖ۱۲۰  ﻓﻲ۲۸ ) ......................ﻗﻴﻮﻥ ﺭﺃﺱ
44 (214) Tele, 1 grlo, vrijednost 100 (۱۰۰  ﻗﻴﻤﺖ ۱ ); ﻁﺎﻧﻪ ﺭﺃﺱ (215) Usjevi i plodovi u navedenom selu, vrijednost 60 groša = 14.400 (٦۰  ﻣﺰﺭﻭﻋﺎﺕ ﻭﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﺩﺭ ﻗﺮﻳﻪء ﻣﺰﺑﻮﺭﻩ ﻏﺮﻭﺵ ۱٤٤۰۰ ﻗﻴﻤﺖ); (216) Ukupno nekretnina u selu Čekrekčije, vrijednost 500 groša = 120.000 ( ﻲ ﺩﺭ ﻗﺮﻳﻪء ﭼﻘﺮﻗﭽﻲ ّ ﺍﻣﻼﻙ ﻛﻠ ۱۲۰۰۰۰  ﻗﻴﻤﺖ٥۰۰ ) ..........................................................ﻏﺮﻭﺵ
45 (217) Nekretnine u selu Ravne, vrijednost 480 ( ﺍﻣﻼﻙ ﺩﺭ ﻗﺮﻳﻪء ٤۸۰ ﺭﺍﻭﻧﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (218) Sitne kućne stvari, vrijednost 400 (٤۰۰ ﺧﺮﺩﻭﺍﺕ ﻣﻨﺰﻝ ﻗﻴﻤﺖ ); (219) Na dugu kod čifčije Osmana 4.900 (٤۹۰۰ ﺖ ﭼﻔﭽﻲ ﻋﺜﻤﺎﻥ ّ ﺩﺭ ﺫﻣ ); (220) Na dugu kod zimije Mihajla 4.000 (٤۰۰۰ ﻲ ﻣﺤﺎﻳﻠﻮ ّ ﺖ ﺫﻣ ّ ﺩﺭ ﺫﻣ ); (221) Na dugu kod zimije Mihata 300 (۳۰۰ ﻲ ﻣﻴﺤﺎﻁ ّ ﺖ ﺫﻣ ّ ) ................................ﺩﺭ ﺫﻣ
46
Ukupno 211-221....................................................................... Ukupna vrijednost ostavine 1-221 (٥۰۱٤۷۹ ﻔﺎﺕّ ﺎ ﻳﻜﻮﻥ ﻣﺨﻠ ً ) ......................................................ﺟﻤﻴﻌ
16.560
134.500
10.080
161.140
501.479
 (B Pasiva) )ﻣﻨﻬﺎ ﺍﻻﺧﺮﺍﺟﺎﺕ( 47 (222) Taksa na diobu 12.535 (۱۲٥۳٥ ﺭﺳﻢ ﻗﺴﻤﺖ ﻗﻴﻤﺖ ); (223) Kasamija 2.507 (۲٥۰۷ ﻗﺴﺎﻣﻴﻪ); (224) Kalemija 2.507 (ﻪّ ﻗﻠﻤﻴ ۲٥۰۷); (225) Hudamija i eminija 2.507 (۲٥۰۷ ); ﺧﺪﺍﻣﻴﻪ ﻭﺍﻣﻴﻨﻴﻪ (226) Ihzarija 1.253 (۱۲٥۳ ﺍﺣﻀﺎﺭﻳﻪ); (227) Kajdija 360 (ﻪّ ﻗﻴﺪﻳ ۳٦۰); (228) Telalija 6.748 (٦۷٤۸ ﻟﻴﻪّ ) ....................................ﺩﻻ
48
28.399
(229) Bezistandžiji 42 (٤۲ ﺑﺰﺳﺘﺎﻧﺠﻲ ﻳﻪ ); (230) Utvrđeni dug prema Mustafi iz sela Čekrekčija na osnovu svjedočenja šejha hadži Ali-efendije, sina hadži Mustafa-efendijina i hadži Saliha, sina Abdulah-efendijina u iznosu od 2.600 ( ﺩﻳﻦ ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺼﻄﻔﻰ ﻋﻦ ﻗﺮﻳﻪء ﭼﻘﺮﻗﭽﻲ ﺑﺸﻬﺎﺩﺓ ﺍﻟﺸﻴﺦ ﺍﻟﺤﺎﺝ ﻋﻠﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﺑﻦ ﺍﻟﺤﺎﺝ ۲۷۰۰ ) ......................ﻣﺼﻄﻔﻰ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﻭﺍﻟﺤﺎﺝ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﻗﻴﻤﺖ
49
2.642
(231) Utvrđeni dug prema Fatimi, kćerki Abdulahovoj iz sela čiftluka Crna Rijeka na osnovu svjedočenja Ahmeda, sina Muhamedovog i Osmana, sina Korkutovog u iznosu od 900  ﺩﻳﻦ ﻣﺜﺒﺖ ﻓﺎﻁﻤﻪ ﺑﻨﺖ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻦ ﻗﺮﻳﻪء ﭼﻔﺘﻠﻚ ﭼﺮﻧﻮ ﺭﻳﻘﻪ ﺑﺸﻬﺎﺩﺓ ﺍﺣﻤﺪ ﺑﻢ( ۹۰۰ ﺪ ﻭﻋﺜﻤﺎﻥ ﺑﻦ ﻗﻮﺭﻗﻮﺕ ﻗﻴﻤﺖ ّﻣﺤﻤ); (232) Dug prema Muhamedu Spahiji po priznanju nasljednika u iznosu od 3.360 (ﺪّ ﺩﻳﻦ ﻣﺤﻤ ۳۳٦۰ ) ...................................................ﺳﭙﺎﻫﻲ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ
50 (233) Nužni troškovi koje je za spomenutu umrlu svojom rukom platio izvršilac (njene) oporuke (vasi) Ibrahim-baša u iznosu od 2.922 ( ﻲ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ّ ﺎﺓ ﻣﺰﺑﻮﺭﻩ ﺑﺪﺳﺖ ﻭﺻ ّ ﻣﺼﺎﺭﻑ ﻻﺯﻣﻪء ﻣﺘﻮﻓ ۲۹۲۲ ﺑﺸﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (234) Dug prema slugi Aliji po priznanju nasljednika u iznosu od 1.500 ( ﺩﻳﻦ ﺧﺪﻣﺘﻜﺎﺭ ﻋﻠﻲ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ۱٥۰۰ ﻗﻴﻤﺖ); (235) Dug prema Popara-zade Mehmed-baši po priznanju nasljednika u iznosu od 200 ( ﺩﻳﻦ ﭘﻮﭘﺎﺭﻩ ﺯﺍﺩﻩ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺸﻪ ۲۰۰ ) ..............................................................ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ
4.260
4.622
35)
51 (236) Dug prema zimiji Luki po priznanju nasljednika u iznosu od 200 (۲۰۰ ﺩﻳﻦ ﺫﻣﻲ ﻟﻮﻗﻪ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (237) Dug prema Visočaninu Salčinu po priznanju nasljednika u iznosu od 800 (۸۰۰ ﺩﻳﻦ ﻭﻳﺴﻮﻗﻪ ﻟﻲ ﺻﺎﻟﭽﻴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (238) Dug prema hadži Ismailu po priznanju nasljednika u iznosu od 520 (٥۲۰ ﺩﻳﻦ ﺍﻟﺤﺎﺝ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (239) Dug prema Fatima-hatun po priznanju nasljednika u iznosu od 1.000 ( ﺩﻳﻦ ۱۰۰۰ ) ...........................................ﻓﺎﻁﻤﻪ ﺧﺎﺗﻮﻥ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ
52
2.520
(240) Dug prema berberu Ahmedu po priznanju nasljednika u iznosu od 300 (۳۰۰ ﺩﻳﻦ ﺑﺮﺑﺮ ﺍﺣﻤﺪ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻓﻴﻤﺖ ); (241) Dug prema sluškinji Fatimi po priznanju nasljednika u iznosu od 400 (٤۰۰ ﺩﻳﻦ ﺧﺪﻣﺘﻜﺎﺭ ﻓﺎﻁﻤﻪ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (242) Dug prema Mehmedu Spahiji za platu po priznanju nasljednika u iznosu od 600 (٦۰۰ ﺩﻳﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﭙﺎﻫﻲ ﻋﻦ ﺍﺟﺮﺕ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (243) Dug prema terziji Salihu po priznanju nasljednika u iznosu od 240 (۲٤۰ ) ...............................ﺩﻳﻦ ﺩﺭﺯﻱ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ
53
1.540
(244) Dug prema Raković hadži Salihu po priznanju nasljednika u iznosu od 600 ( ﺩﻳﻦ ﺭﺍﻗﻮ ﺍﻭﻏﻠﻲ ﺍﻟﺤﺎﺝ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﺎﻋﺘﺮﺍﻑ ٦۰۰ ﻭﺭﺛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ); (245) Navedene Muradhana, Izethana i Devlethana preko svoga zastupnika su tražile 720 groša za ustupanje čiftluka Biosko. Po sporazumu, navedene su dobile 420 groša = 100.800 ( ﻣﺰﺑﻮﺭﺍﺕ ﻣﺮﺍﺩﺧﺎﻧﻪ ﻭﻋﺰﺗﺨﺎﻧﻪ ﻭﺩﻭﻟﺘﺨﺎﻧﻪ ﻋﺎ ﺍﻭﻟﻨﺎﻥ ّ ﻁﺮﻓﻠﺮﻧﺪﻥ ﺑﻴﻮﺳﻘﻪ ﭼﻔﺘﻠﻜﻚ ﺛﻤﻦ ﻭﺑﺪﻝ ﻓﺮﺍﻏﻲ ﺍﻭﻟﻤﻖ ﺍﻭﺯﺭﻩ ﺑﺎﻟﻮﻛﺎﻟﻪ ﺍﺩ ﻳﺪﻱ ﻳﻮﺯ ﻳﻜﺮﻣﻲ ﻏﺮﻭﺷﺪﻥ ﺑﻄﺮﻳﻖ ﺍﻟﺼﻠﺢ ﻣﺰﺑﻮﺭﺍﺕ ﺍﻳﭽﻮﻥ ﺍﻟﻨﺎﻥ ﺩﺭﺕ ﻳﻮﺯ ۱۰۰۸۰۰ ) ........................................................ﻳﻜﺮﻣﻲ ﻏﺮﻭﺵ ﻗﻴﻤﺖ
54
101.400
Ukupno odbitaka za dugove i troškove 222-245 ﻭﻣﺼﺎﺭﻑ( ﺩﻳﻮﻥ ﻳﻜﻮﻥ  ﺎً )..............................................................ﺟﻤﻴﻌ 55
153.501
Ostatak (ﺍﻟﺒﺎﻗﻲ) ........................................................................ 347.978
56
Od toga odbitak 1/3 na ime oporuke umrle (ﻴﻪّ ﺖ ﻣﺘﻮﻓ ّ ﻣﻨﻬﺎ ﺍﺧﺮﺍﺝ ﺛﻠﺚ ﺑﺎ ﻭﺻﻴ ) ..................................................... 115.992 57
Ostatak za podjelu među nasljednicima ) ..........................................................ﺻﺢ ﺍﻟﺒﺎﻗﻲ ﻟﻠﺘﻘﺴﻴﻢ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻮﺭﺛﺔ(
58
231.986
Mužev dio ( ﻪ ﺍﻟﺰﻭﺝ ّ ) ............................................................ﺣﺼ Dio Muradhane, kćerke od sina ( ﻪ ﺑﻨﺖ ﺍﻻﺑﻦ ﻣﺮﺍﺩﺧﺎﻧﻪ ّ ) ............ﺣﺼ Dio Izethane, kćerke od sina ( ﻪ ﺑﻨﺖ ﺍﻻﺑﻦ ﻋﺰﺗﺨﺎﻧﻪ ّ ) ....................ﺣﺼ
59
57.996 51.552 51.552
Dio Devlethane, kćerke od sina ( ﻪ ﺑﻨﺖ ﺍﻻﺑﻦ ﺩﻭﻟﺘﺨﺎﻧﻪ ّ ) .............ﺣﺼ Dio sestre Umihane ( ﻪ ﺍﻷﺧﺖ ﺍﻣﻬﺎﻧﻲ ّ ) ....................................ﺣﺼ Ostatak ( ) ...........................................................................ﺑﺎﻗﻲ
51.552 19.332 2
Iz gore navedenog popisa ostavine vidi se da je Hatidža-hanuma iza sebe ostavila veliko bogatstvo, koje je putem Sarajevskog šerijatskog suda procijenjeno na 501.479 akči. Njene stvari, odjeća i pokućstvo procjenjeni su na 146.728 akči, nakit i dragocjenosti na 193.613 akči, a nekretnine, usjevi, hajvan i plodovi sa zemlje u selima Čekrekčije i Ravne kod Visokog na 161.140 akči. O kakvom bogatstvu je riječ, najbolje se može vidjeti po tome da je vrijednost njenih bisera procijenjena na 42.735 akči, za koje se moglo kupiti preko 50 bikova, a samo jednog para menđuša s dragim kamenjem na 48.000 akči, za koje se moglo kupiti stado od 400 ovaca, krdo od 80 krava ili preko 125 šinika pšenice. Neki predmeti (posuđe, odjeća i nakit) koje je iza sebe ostavila potječu, ne samo iz Istanbula, Šama, Jemena i Misira, nego i iz Venecije, Beča, Indije, Kine, pa čak i Mertebana (u današnjem Mijanmaru). Odakle potječe to silno bogatstvo i raskoš, najbolji odgovor nude gore navedeni diplomatički i sudski dokumenti, u kojima se govori o njenom prvom mužu Sejfullah-paši.

Popis ostavine Hatidža-hanume iz 1727. godine, Sidžil br. 4, u GHb, str. 2-3.

Nastavak popisa ostavine Hatidža-hanume iz 1727. godine, Sidžil br. 4, u GHb, str. 4-5.

Arz Porti bosanskog valije miri-mirana Sejfullah-paše od 15. šabana 1121. (20. oktobar 1709.) godine za popravak i proširenje tvrđave Hodidjed na Vratniku u Sarajevu.

Probate list of one pasha’s daugter from 1727
(Summary)
The paper provides an analysis of the list and distribution of the estate of deceased madam Hatidža, daughter of Šahin-pasha Glasinčanin, as well as of  other unpublished documents from the 17th and beginning of 18th century. It explains family and in-law relationships among several important historical Bosnian figures who occupied high ranking and statesmen positions, and corrects some false interpretations contained in our historical literature, not only regarding their origin but their names too. The paper indisputably proves that her first husband, Sejfullah-pasha, Herzegovinian sanjak-bey and Bosnian beylerbey did not originate from Maglaj or Tešanj but from Glasinac and that his name was not Sefer-pasha. Madam Hatidža was a sister of Hajdar-bey Šahinpašić, the deftedar of Temishvar, and mother of Abdullahpasha, sanjakbey of Skopje, and mother-in-law of Ferhad-bey Ferhatpašić, capatain of Banja Luka who was ćehaja of her first husband Sejfullah-pasha. After Sejfullah-pasha’s death, madam Hatidža married Ahmed-agha, son of Hasan-basha from the village of Čekrekčije near Visoko who appeared as her inherito

Nema komentara:

Objavi komentar