Izvor Vrućci

Izvor Vrućci

 

Na području Žepe nalazi se veliki broj izvora pitke vode, svako selo ih ima najmanje 2, a neka sela čak i više izvora. Kod sela Purtići nalazi se jak izvor vode zvani Vrućci. Prije oko 200 godina na tom mjestu su braća, hadžije Šemso i Hasan Kačević sagradili hajr česmu. Na izvoru je izvršena kaptaža, a u sami izvor je položen  drveni oluk kroz koji voda otiče do korita jakim mlazom stalno obnavljajući vodu u koritu kako ne bi postala ustajalom. U svako doba godine voda teče uvijek istim kapacitetom i uvijek je hladna, čista i osvježavajućeg okusa. Prvobitno drveno korito je dovuklo sedam pari volova i bilo je dužine 12 metara. Korito je bilo izdubljeno u deblo bora i služilo je svojoj svrsi sve dok ga nije načeo zub vremena. Vremenom je zamjenjeno velikim betonskim koritom. 
Na ovom mjestu je predviđeno da se podigne spomen obilježje poginulim Purtičanima. U Sarajevu, dana 12.04.2010. godine formiran je odbor za izgradnju. Na spomen oblježju će biti ispisana imena svih poginulih 1992-1995. godine porijeklom iz Purtića, od Paleža do Kaldrme. 

 

Rogatički vodovod - od rimskog perioda do danas

Historija rogatičkog vodovoda - od rimskog perioda do danas

 autor: Mirsad Durmišević

Sarajevo je svoj prvi vodovod dobilo 1461. godine, u vrijeme Isa bega Ishakovića. Brojni evropski gradovi su vodovod dobili dosta kasnije: London 1602. godine, Pariz 1682. godine, Beč 1839. godine, Moskva 1878. godine, Zagreb 1878, Beograd 1892 godine.

Rogatica je imala vodovod još u rimskom periodu, vjerovatno u vrijeme cara Marka (161-180.). Na području današnje Rogatice nalazilo se značajno rimsko naselje urbanog karaktera. Areal rimskog naselja u Rogatici zauzimao je prostor današnjeg grada između Toplika na jugu i bolnice na sjeveru, brda Ljuna na zapadu i rijeke Rakitnice na istoku. Rimske vodovodne cijevi  su pronađene 18.5.1966.godine duž tadašnje ulice Muhidina Šahinpašića (mahala Poljun) prilikom kopanja drenažnog kanala. Niz cijelu ulicu otkopane su, na dubini od 0,80 -1,20. m. rimske vodovodne keramičke cijevi dužine 54 cm promjera 10 cm. To su cijevi glavnog gradskog rimskog vodovoda koji je dovodio vodu vjerovatno sa izvora Toplika. Od njih se odvajaju kraće i tanje cijevi užeg profila (8 cm.) koje "dolaze sa strane, valjda iz pojedinih kuća". Iste takve cijevi nalaze i po ostalim ulicama Rogatice ("niz Toplik, u mahali Ljun, i drugim"). Očito je, da se današnje ulice najvećim dijelom poklapaju sa rasterom antičkih komunikacija u gradu, kroz koje je bio razveden vodovod, vjerovatno baš u vrijeme cara Marka (161 -180.).

I u osmanskom period Rogatica je imala vodovod. U popisu iz 1528/29. godine, jasno se vidi da je prvo javno kupatilo ili hamam sagrađen prije te godine. To je bilo zatvoreno javno kupatilo s toplom i hladnom vodom. Na osnovu toga slijedi druga konstatacija da je već te godine morao postojati barem jedan vodovod, koji je opskrbljivao vodom ako ništa drugo, a ono navedeni hamam. Drugi vodovod u Rogatici izgradio je rogatički legator Husein-beg prije aprila 1558. god., koji je vodu doveo pred svoju džamiju, u čaršiju i u hamam u čaršiji. Na tim vodovodima, a i drugim vodovodima koji su sigurno postojali u Rogatici, vjerovatno je postojao određeni broj uličnih kamenih česama, ali im se danas ne zna više ni trag.

Tokom 1905/1906.godine o trošku austrougarske vojske izgrađen je moderan gradski vodovod sa izvorišta u Seljanima. Vrelo je kaptirano još 1905 g, jer je voda odličnog kvaliteta, izgrađen je i rezervoar na Plandištu, a odatle je vodovodom dugim 4 km odvedena voda u Rogaticu. O trošku opštine sa 9 javnih česama grad je opskrbljen vodom. Česme su bile raspoređene po mahalama: Gračanici, Holuču, Polipi, Poljunu, Mahali, Kruščići kod hana, uglu bolničkog parka, uglu Kruščice i Titove ulice, ispred čaršijske džamije. Pošto su česme bile izrađene od mesinganim zbog mraza su se ledile, pa su kasnije zamjenjene i na njihovo mjesto podignute nove, betonske. Iza 1908 godine izgrađena je i gradska kanalizacija. Do 1980 godine izvorište u Seljanima je bilo glavni snadbjevač vode za Rogatici. I danas se grad dijelimično snabdjeva vodom sa ovog izvorišta i djelom iz izvorišta "Ziličina".

izvorište "Seljani"

U zadnjih nekoliko godina u Rogatici je rekonstruisan transportni cjevovod od izvorišta „Ziličina“ do pumpne stanice u centru grada dužine 3925 metara i širine 400 milimetara. Sada u grad umjesto što je starim cjevodovdom dolazilo 25, dolazi 160 litara/sekundi. Predstoji faza rekonstrukcija gradske mreže i mreže u prigradskim naseljima, čime će se riješiti jedno od najvažnijih pitanja dugoročnog snadbjevanja vodom Rogatice.

izvorišta "Ziličina“

NARODNI HEROJ SULJO JAHIĆ

Suljo Jahić (Živaljevići, kod Rogatice, 5. januar 1922 — Šekovići, 18. decembar 1942), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije. 

Biografija

Rođen je 5. januara 1922. godine u selu Živaljevići, kod Rogatice. Poticao je iz siromašne seljačke porodice. Do početka Drugog svetskog rata radio je kao sezonski šumski radnik, jer se od malog poljoprivrednog imanja njegove porodice nije mogao izdržavati. Novembra 1941. godine stupio je u Narodnooslobodilačku borbu. Bio je borac Muslimanske čete, a kasnije Muslimanskog bataljona Romanijskog partizanskog odreda. Od marta 1942. godine je bio borac Treće čete Prvog udarnog bataljona, koji je juna 1942. godine postao dio Šeste proleterske istočnobosanske udarne brigade, u kojoj je bio desetar. Kao hrabar borac isticao se u svim borbama u kojima je učestvovao, a naročito se istakao u borbama na Romaniji, na Varešu, na prostoru Pažići—Diklići, na Petrovićima kod Olova, na Ozrenu, kod Vlasenice, na Konjuhu, na Majevici, u Bosutskim šumama, u Sremu i dr. 

Krajem marta 1942. godine Prvi udarni bataljon je došao na Ozren kako bi pomogao borcima Ozrenskog partizanskog odreda. Sa Udarnim bataljonom, tada su se nalazili i članovi Glavnog štaba NOP odreda Bosne i Hercegovine. Treća četa, u kojoj se nalazio Suljo, tada je bila smještena u blizini škole u selu Brezila, dok su okolne čete bile razmještene po okolnim brežuljcima. Četnici su u ranu zoru 22. marta 1942. godine napali Udarni bataljon, s ciljem da unište Glavni štab za BiH. Napad je bio iznenadan i dobro pripremljen, pa su četnici brzo prodrli do škole u kojoj se nalazio Glavni štab i Štab bataljona. Suljo je tada bacajući bombe na četnike uspeo da zaustavi njihovo napredovanje, što je omogućilo članovima Glavnog štaba da se izvuku iz kritične situacije. Ne dugo nakon ove akcije, Suljo Jahić je maja 1942. godine bio primljen u članstvo Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Nakon povratka Šeste istočnoboanske udarne brigade iz Srema na Majevicu, novembra 1942. godine četnici sa Majevice i Trebave su se koncentrisali u selu Maleševci s ciljem unište partizane, koji su se vratili iz Srema. Kako bi uništili ovu jaku četničku grupu, partizani su izvršili iznenadni napad na Maleševce. U ovom napadu Suljo je bio vođa bombaškog odeljenja i znatno doprineo uništenju četnika. Istako se i u borbama i protiv ustaša iz 369. legionarske „vražje” divizija na Jelici, prilikom probijanja Šeste istočnobosanke udarne brigade iz Semberije ka Šekovićima. Tada je i poginuo 18. decembra 1942. godine, kada je kao desetar i puškomitraljezac, znatno doprinio da se brigada probije iz obruča.

Ukazom predsednika FNR Jugoslavije Josipa Broza Tita, 23. jula 1952. godine, proglašen je za narodnog heroja. Do 1992. godine Osnovna škola u Borikama nosila je njegovo ime.